Leber optik nöropatisi, yaşamın ikinci ve üçüncü on yılında gelişen ani santral görme kaybı ile karakterize, maternal kalıtımlı mitokondriyal bir hastalıktır (Nelson - Bölüm 28 Göz).

⚠️ Leber optik nöropatisi ≠ Leber konjenital amorozisi“Mitokondriyal DNA’da hastalığa sebep olan çoklu nokta mutasyonu saptanmıştır.” Bu hastalık, bebeklik döneminde başlayan ve otozomal resesif kalıtılan Retinitis Pigmentoza ayrılmalıdır.

Klinik bulgular

• “Bu hastalık yaşamın ikinci ve üçüncü on yılında gelişen ani santral görme kaybıyla karakterizedir ve özellikle genç erkekleri etkiler.”
• [!tip] TUS ipucu — peripapiller telenjiektatik mikroanjiyopati “Karakteristik peripapiller telenjiektatik mikroanjiyopati sadece etkilenmiş gözlerde presemptomatik fazda değil, aynı zamanda hastanın birçok asemptomatik iki yüzeyinde de görülür.”“Bir göz genelde diğerinden daha önce etkilenir. Görme alanı kaybı ve renkli görme bozukluğu da mevcuttur. Bunu genelde zamanla ilerleyici optik atrofi ve görme kaybı takip eder. Tortüyöze anjiopati daha az belirgin hale gelir.”
• [!tip] TUS ipucu — %30’unda belirgin düzelme “Başlangıçtaki kayıptan sonra görme genellikle stabil kalmasına rağmen; hastaların %30’unda belirgin, ve bazen tamamıyla iyileşme görülür. Bu iyileşme başlangıçtaki akut görme kaybından sonraki yıllar veya on yıllar içinde olabilir. Peripapiller anjiyopati, kısa dönemdeki iyileşme azlığı ve simetri derecesi Leber hastalığında optik nöritin ayrımında kullanılır.”

Genetik

⚠️ Mitokondriyal kalıtım“Leber optik nöropatisi maternal olarak kalıtılır ve defektif mitokondriyal DNA nedeniyle olur.”“Hastalığın mitokondriyal doğasından dolayı, hastalarda iskelet ve elektrokardiyografik anormallikler dahil kalp kası hastalıkları da görülebilir.”

Bölüm 616.2 eki — mitokondriyal bakış (Nelson - Bölüm 26 Sinir Sistemi)

Mutasyon spektrumu

ℹ️ Nokta mutasyonlarıGENELLİKLE HOMOPLAZMİK OLAN, KOMPLEKS I’İN ND4 ALT ÜNİTESİNDE, nt 11.778**’DE G’DEN A’YA DEĞİŞİM DAHİL,** 11 DEN FAZLA mtDNA MUTASYONU** TANIMLANMIŞTIR.BU MUTASYON 340. AMİNOASİTTE ARJİNİNİN HİSTİDİNE DEĞİŞİMİNE YOL AÇAR ve AVRUPADA VAKALARIN %50-70’İ ve JAPONYA’DA VAKALARIN %90’INDAN FAZLASINI OLUŞTURUR.DİĞER NOKTA MUTASYONLARINA SAHİP BAZI LHON PEDİGRİLERİ, KOMPLEKS NÖROLOJİK HASTALIKLARA İLİŞKİLİDİR ve MELAS SENDROMU veya İNFANTİL BİLATERAL STRİATAL NEKROZ İLE ORTAK ÖZELLİKLER TAŞIYABİLİR.mtDNA ND6 GENİNDE HOMOPLAZMİK G14459A MUTASYONU İLE İLİŞKİLİ ÇOCUKLUK ÇAĞI BAŞLANGIÇLI BİLATERAL STRİATAL NEKROZ İLE İLERLEYİCİ JENERALİZE DİSTONİSİ OLAN BİR AİLE BİLDİRİLMİŞTİR; Kİ BU MUTASYON AYNI ZAMANDA SADECE LHON veya LHON’A Distoni NEDEN OLABİLİR.**

💡 TedaviİDEBENON ve EPI-743 BU HASTALIĞIN TEDAVİSİNDE ÇALIŞILMIŞTIR.

Tedavi bilgisi eğitim amaçlıdır.

💡 TUS ipucu — mitokondriyal yönLHON’UN EN SIK MUTASYONU m.11778G>A**, KOMPLEKS I’İN** ND4** ALT ÜNİTESİNDE; Avrupa’da %50-70, Japonya’da >%90.HASTALARIN EN AZ %85’İ GENÇ ERKEK — maternal kalıtımlı bir hastalıkta bu erkek baskınlığı X’e bağlı bir modifiye edici faktörle açıklanır.LHON’DA LAKTİK ASİDOZ ve RAGGED RED LİF YOKTUR — diğer mitokondriyal sendromlardan ayıran önemli negatif bulgudur.MUTASYONLAR GENELLİKLE HOMOPLAZMİKTİR (heteroplazmik olan MELAS/MERRF’in aksine).LHON + KARDİYAK PRE-EKSİTASYON (WPW benzeri iletim defekti) birlikteliği sorulabilir.**

Ayırıcı tanı

• Optik Nörit — Leber’de daha simetrik, peripapiller anjiyopati var, kısa dönemde iyileşme az
• Optik Atrofi — kalıtsal optik atrofilerin ayırımı
• Çocukluk Çağı Optik Atrofi Sebepleri — Tablo 649.1