Kategori: Yenidoğan · Tür: hastalık

Özet

Doğumda en sık kırılan kemiktir (%0,5-1,6); risk faktörleri müdahaleli ve zor doğum, omuz distosisi, makrozomi, verteks gelişte omuzların zor doğması ve makat doğumda kolların uzatılmasıdır. Doğum travması veya düşme sonrasında da sık görülür. Nondeplase kırık asemptomatik olabilir; deplase kırıkta ağrıya bağlı huzursuzluk, kırık bölgesinde şişlik, hassasiyet ve krepitasyon, gözle görülür klavikula deformitesi, etkilenen kolda hareket azlığı, pasif harekette ağlama ve asimetrik veya kaybolmuş Moro refleksi bulunur. İyileşirken 7-10. günlerde palpe edilen kallus kitlesi belirginleşir. Tanı radyografiyle konur, nörovasküler muayene gerekir; brakiyal pleksus hasarı eşlik edebilir. Tedavi destekleyici ve konservatiftir (Velpau; iki yaşın altında tedavisiz, büyüklerde gövdeye tespit veya kol askısı), 3-6 haftada sekelsiz iyileşir.

Bölümlerdeki özetler

• Doğumda en sık kırılan kemik (%0.5-1.6); risk faktörleri müdahaleli doğum, omuz distosisi, makrozomi. Nondeplase kırık asemptomatik olabilir. Tedavi destekleyici, sekelsiz iyileşir. (Yenidoğan › Doğum Travmaları; s.970)
• Doğumda en sık kırılan kemik; verteks gelişte omuzların zor doğması, omuz distosisi ve makat doğumda kolların uzatılması nedeniyle. Konservatif tedavi (Velpau), 3-6 haftada iyileşir; brakial pleksus paralizisi eşlik edebilir. (Yenidoğan › Yenidoğanın Değerlendirilmesi Ve Fizik Muayenesi; s.1007)
• Zor doğumlarda en sık kırılan kemik. (Yenidoğan › Yenidoğan Bebeğin Bakım Ve İzlemi Doğum Odasında Yenıdoğanın; s.1023, s.1027)
• Doğum travması veya düşme sonrası sık; iki yaş altında tedavisiz, büyüklerde gövdeye tespit veya kol askısı; nadiren brakiyal pleksus hasarı eşlik eder. (Ortopedi › Kas-iskelet Sistemi Travmaları Pedıatrık Kırıkların Genel; s.5204)

Ayrıntılı bilgi

Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.

Epidemiyoloji

• Doğumda en sık kırılan kemik; insidans %0,5-1,6; zor vajinal doğumlarda, sezaryende de olabilir (s.970, s.1007, s.1027)
• Risk: müdahaleli doğum, omuz distosisi, ileri anne yaşı, makrozomi (s.970)
• Yenidoğanda doğum travmasıyla veya küçük çocuklarda düşmeyle sık; tamamına yakını iki yaş altında tedavisiz (s.5204)

Etiyoloji ve patogenez

• Verteks gelişte omuzların zor doğması, makat doğumda kolların uzatılması, omuz distosisi, iri bebeğin dar pelvisten doğması (s.1007)

Klinik bulgular ve seyir

• Deplase kırık: krepitasyon, ödem, hareket kısıtlılığı, pasif harekette ağlama, görünür deformite, moro kaybı/asimetrisi; nondeplase kırık asemptomatik, kallus görülene dek günler-haftalar tanı gecikebilir (s.970, s.1007, s.1023, s.1024)
• Kol sinir zedelenmesi eşlik etmiyorsa doğumda bulgu vermeyebilir; ilk bulgu çoğunlukla kallus oluşan 7-10. günlerde şişliktir (s.1007)
• İyileşirken kallus belirgin kitle gibi palpe edilebilir; nadiren brakiyal pleksus hasarı eşlik edebilir, nörovasküler muayene yapılmalı (s.5204)