| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | sendrom |
| ad-tr | Kızıl (skarlatina) |
| ad-en | Scarlet fever |
| gen | Pirojenik (eritrojenik) ekzotoksin — bakteriyofaj kaynaklı |
| kalitim | — |
| insidans | kaynak gerekli |
| tus-onceligi | çok yüksek |
| guncelleme | 2026-10-10 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları — Bölüm 210, Şekil 210.1 |
“Kızıl, ANTİTOKSİN ANTİKORLARI OLMAYAN BİREYLERDE PİROJENİK EKZOTOKSİN (ERİTROJENİK TOKSİN) ÜRETEN GAS İLE ENFEKSİYON SONRASI OLUŞAN KARAKTERİSTİK BİR DÖKÜNTÜ İLE OLAN BİR ENFEKSİYONDUR.” (Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları, Bölüm 210)
ℹ️ Neden eskisi kadar ağır değil?“Artık geçmişe göre daha az sıklıkta görülür ve VİRULANSI DAHA AZDIR; ANCAK İNSİDANSI DÖNGÜSELDİR, TOKSİN ÜRETEN SUŞLARIN PREVALANSINA VE TOPLUMUN BAĞIŞIKLIK DURUMUNA BAĞLIDIR.”
“BUNUN DIŞINDA BULAŞMA ŞEKLİ, YAŞ DAĞILIMI VE DİĞER EPİDEMİYOLOJİK ETMENLER GAS FARENJİTİNE BENZER.”
“Streptokoksik pirojenik ekzotoksinler A, B, C VE SSA TEK BAŞINA YA DA BİRLİKTE KIZIL DÖKÜNTÜSÜNDEN SORUMLUDUR VE ÖZEL BİR BAKTERİYOFAJ TARAFINDAN ENFEKTE EDİLMİŞ STREPTOKOKLAR TARAFINDAN ÜRETİLİR.”
⚠️ Kızıl tekrarlayabilir“Bu ekzotoksinlerin kızıl döküntüsüne karşı bağışıklık sağlasa da DİĞER STREPTOKOKSİK ENFEKSİYONLARA KARŞI SAĞLAMAYAN ÖZGÜN ANTİTOKSİN ANTİKORLARININ OLUŞMASINI UYARIR. BAŞKA GAS 12 FARKLI PİROJENİK EKZOTOKSİN ÜRETEBİLİR VE TEKRARLAYAN KIZIL ATAKLARI GÖRÜLEBİLİR.”
| Evre | Bulgu |
|---|---|
| BAŞLANGIÇ | DÖKÜNTÜ BELİRTİLERİN BAŞLAMASINDAN 24-48 SAAT SONRA ORTAYA ÇIKAR; ANCAK HASTALIĞIN İLK BULGULARI İLE BİRLİKTE DE GÖRÜLEBİLİR |
| YAYILIM | GENELLİKLE BOYUN ETRAFINDA BAŞLAR VE GÖVDE VE EKSTREMİTELERE DOĞRU YAYILIR |
💡 Zımpara kâğıdı“Deride BASMAKLA SOLAN, PARLAK KIRMIZI BİR RENK DEĞİŞİMİ OLUŞTURAN, YAYGIN, İNCE PAPÜLLER, ERİTEMATÖZ BİR DÖKÜNTÜDÜR. Deri kaz derisi görünümündedir ve PÜRÜZLÜ HİSSEDİLİR (zımpara kâğıdı dokusu).”
| Bulgu | Tanım |
|---|---|
| PASTIA ÇİZGİLERİ | SIKLIKLA DİRSEKLER, KOLTUK ALTLARI VE KASIK BÖLGESİNDEKİ KIVRIM YERLERİNDE BELİRGİNDİR |
| SİRKUMORAL SOLUKLUK | AĞIZ ETRAFINDA SOLUKLUKLA BİRLİKTE YANAKLARDA GENELLİKLE KIZARIKLIK OLUR |
| Evre | Bulgu |
|---|---|
| BAŞLANGIÇ | DÖKÜNTÜ ÜÇ İLA DÖRT GÜN SONRA SOLMAYA BAŞLAR VE ARDINDAN YÜZDEN BAŞLAYARAK AŞAĞI DOĞRU İLERLEYEN, GENELLİKLE HAFİF BİR GÜNEŞ YANIĞINI ANDIRAN SOYULMA GÖRÜLÜR |
| AVUÇ İÇİ ve AYAK TABANI | ARA SIRA EL TIRNAKLARININ UÇLARINDA, AVUÇ İÇLERİ VE AYAK TABANLARINDA TABAKA ŞEKLİNDE SOYULMA GÖRÜLÜR |
💡 Çilek dili iki evreli“Kızıl olan bir hastanın farenks muayenesinde, GAS farenjiti olan bir hasta ile ESAS OLARAK AYNI BULGULARI GÖSTERİR.”
“Ek olarak DİL GENELLİKLE KAPLANMIŞTIR VE PAPİLLALAR ŞİŞMİŞTİR (Şekil 210.1B — BEYAZ ÇİLEK DİLİ, birinci gün). SOYULMA SONRASI, KIRMIZI RENK ALMIŞ PAPİLLALAR BELİRGİNLEŞİR VE ÇİLEK GÖRÜNÜMÜ VERİR (Şekil 210.1C — KIRMIZI ÇİLEK DİLİ, üçüncü gün).”
ℹ️ Şekil 210.1 — KızılA:BENEKLİ, ERİTEMATÖZ DÖKÜNTÜ (İKİNCİ GÜN)B:BEYAZ ÇİLEK DİLİ (BİRİNCİ GÜN)C:KIRMIZI ÇİLEK DİLİ (ÜÇÜNCÜ GÜN)
⚠️ Tanının zorluğu“Tipik kızıl tanısı koymak zor değildir; şüpheli farengeal bulguları olan HAFİF ŞEKİLLİ VİRAL DÖKÜNTÜLER, KAWASAKİ HASTALIĞI VE İLAÇ DÖKÜNTÜLERİ İLE KARIŞABİLİR.”
“STAFİLOKOKSİK ENFEKSİYONLAR ARA SIRA KIZIL BENZERİ DÖKÜNTÜ İLE İLİŞKİLİDİR. YAKIN ZAMANDA GAS ENFEKSİYONU GEÇİRMİŞ OLMA ÖYKÜSÜ YARARLIDIR. FARİNKSTE GAS SAPTANMASI TANIYI DOĞRULAR.”