Özellik	Değer
tags	sendrom, solunum
ad-tr	Hidrokarbon Aspirasyonu
ad-en	Hydrocarbon Aspiration
tus-onceligi	yüksek
guncelleme	2026-10-08
kaynaklar	Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi — Bölüm 425, Şekil 425.1, Nelson - Bölüm 7 Çocuklarda İlaç Tedavisi — Bölüm 77

Hidrokarbon Aspirasyonu

“Aspirasyon ve devamında ortaya çıkan pnömoni, AKUT HİDROKARBON ALIMININ GENELLİKLE EN TEHLİKELİ SONUCUDUR” (Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi).

Epidemiyoloji

Veri	Değer
Pnömoni gelişimi	HİDROKARBON ALIMLARININ %2’SİNDEN AZINDA BELİRGİN PNÖMONİ GELİŞMESİNE RAĞMEN
Ölüm	TÜM ÇOCUK VE ERİŞKİNLERDE HİDROKARBON ASPİRASYONUNA BAĞLI YILDA YAKLAŞIK 20 ÖLÜM GÖRÜLMEKTEDİR
Not	BU ÖLÜMLERİN BAZILARI İNTİHARI İŞARET ETMEKTEDİR

Patofizyoloji — toksisiteyi belirleyen özellik

⚠️ Düşük yüzey gerilimi = yüksek aspirasyon riski“DÜŞÜK YÜZEY GERİLİMLİ HİDROKARBONLAR (GAZOLİN, TEREBENTİN, NAFTALİN), MİNERAL YAĞLAR VEYA AKARYAKITLARA KIYASLA ASPİRASYON TOKSİSİTESİ İÇİN DAHA YÜKSEK POTANSİYELE SAHİPTİR” (Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi).

Doz eşiği: HİDROKARBONUN 30 ml’DEN (BİR YETİŞKİN YUDUMUNUN TAHMİNİ HACMİ) FAZLA ALIMI AĞIR PNÖMONİ RİSKİNDE ARTIŞLA İLİŞKİLİDİR.

Klinik Bulgular

Zaman	Bulgu
30 dakika	KLİNİK BULGULAR ASPİRASYONDAN 30 DAKİKA SONRA GELİŞEBİLECEĞİ GİBİ SAATLER SONRADA GÖRÜLEBİLİR
Radyografi başlangıcı	AKCİĞER RADYOGRAFİSİNDEKİ DEĞİŞİKLİKLER GENELLİKLE ASPİRASYONUNDAN İTİBAREN 2-8 SAAT İÇİNDE GÖRÜLÜR
Radyografi zirvesi	VE 48-72 SAAT İÇİNDE PİK YAPAR (Şekil 425.1)
Semptomlar	ÖKSÜRÜK, NEFES DARLIĞI VEYA HİPOKSEMİ İLE BAŞVURAN HASTALAR PNÖMONİ İÇİN YÜKSEK RİSK ALTINDADIR
Komplikasyon	PNÖMATOSEL VE PLEVRAL EFÜZYON OLUŞABİLİR

ℹ️ Şekil 425.1 — mobilya cilası içen 17 aylık çocukA: alımdan 3 saat sonra, akciğerler normal. B: 24. saat, bibaziler birleşen nodüler opasiteler. C: 3 gün sonra, bir miktar düzelme var (Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi). Erken normal grafi hastayı güvence altına almaz — bu, tablonun en önemli öğretisidir.

Uzun dönem ve sistemik etkiler

SOLUNUM FONKSİYONUNDAKİ KALICI BOZUKLUKLAR, HİDROKARBON ASPİRASYONUNDAN YILLAR SONRA ORTAYA ÇIKABİLİR
DİĞER ORGAN SİSTEMLERİ ÖZELLİKLE KARACİĞER, SANTRAL SİNİR SİSTEMİ VE KALP AĞIR HASAR GÖREBİLİR
KARDİYAK ARİTMİLER OLUŞABİLİR; HİPOKSİ, ASİT-BAZ VEYA ELEKTROLİT BOZUKLUKLARI İLE ŞİDDETLENEBİLİR

Tedavi

⚠️ Mide lavajı kontrendikedir“MİDE LAVAJI İSE HEMEN TÜM DURUMLARDA KONTRENDİKEDİR, ÇÜNKÜ ASPİRASYONUN TEHLİKESİ HERHANGİ BİR SİSTEMİK TOKSİSİTEDEN DAHA BÜYÜKTÜR” (Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi).

Yaklaşım	İçerik
Temel	TEDAVİ GENELLİKLE DESTEKLEYİCİDİR; OKSİJEN, SIVI VE VENTİLATÖR DESTEĞİNİ, NADİREN DE GEREKLİ İSE EKSTRAKORPOREAL MEMBRAN OKSİJENİZASYONUNU İÇERİR
Surfaktan	VAKA RAPORLARINDA EKZOJEN SURFAKTAN UYGULAMASI YARARLI OLARAK TANIMLANMIŞTIR
İzlem	HİÇBİR SEMPTOMU OLMAYAN VE AKCİĞER RADYOGRAFİSİ NORMAL OLAN ÇOCUKLAR 6-8 SAAT İZLENMELİ, SONRASINDA TABURCU EDİLMELİDİR

CHAMP — sistemik toksisitesi daha fazla olan hidrokarbonlar

💡 CHAMP kısaltması“BELİRLİ HİDROKARBONLARIN SİSTEMİK TOKSİSİTESİ DAHA FAZLADIR. ANIMSATICI OLARAK KULLANILAN CHAMP KISALTMASININ KARŞILIK GELDİĞİ HİDROKARBONLAR:” (Nelson - Bölüm 18 Solunum Sistemi)

Harf Grup

C KAFUR (CAMPHOR)

H HALOJENLİ KARBONLAR

A AROMATİK HİDROKARBONLAR

M METAL (METALS)

P PESTİSİTLERLE İLİŞKİLİ OLANLAR

Harf	Grup
C	KAFUR (CAMPHOR)
H	HALOJENLİ KARBONLAR
A	AROMATİK HİDROKARBONLAR
M	METAL (METALS)
P	PESTİSİTLERLE İLİŞKİLİ OLANLAR