Hemolize Yaklaşım

Hemoliz, eritrositlerin (RBC) erken yıkımı olarak tanımlanır (Nelson - Bölüm 20 Kan). Yıkım hızı, kemik iliğinin ilave eritrosit yapım kapasitesini aştığında anemi ortaya çıkar.

Temel fizyoloji

• Eritrositlerin normal yaşam süresi 110-120 gündür (yarı ömrü 55-60 gün); bu nedenle en yaşlı eritrositlerin yaklaşık %0,85’i her gün uzaklaştırılır ve yenileri ile değiştirilir.
• Hemoliz sırasında, eritrositlerin ömrü kısalır, eritrosit sayısı düşer, eritropoetin artar ve kemik iliği eritropoetik aktivitesi uyarılır.
• Bu seri, retikülosit yüzdesindeki artış ile kendini gösteren kompansatuar eritroid hiperplazisi ile birlikte artmış eritrosit yapımına neden olur.
• Kemik iliği, üretimini akut hemolizde 2-3 kat, kronik hemolizde maksimum 6-8 kat artırabilir.

Retikülosit indeksi

Retikülosit yüzdesi, hemolize cevap olarak kemik iliğinin yapım hızındaki artışın büyüklüğünü ölçmek üzere düzeltilebilir (Nelson - Bölüm 20 Kan):

Retikülosit indeksi = Retikülosit (%) × (Gözlenen hematokrit / Normal hematokrit) × (1 / µ)

• Burada µ, aneminin şiddetine göre 1-3 arasında değişen olgunlaşma faktörüdür (Şekil 484.1).
• Normal retikülosit indeksi 1,0’dır; bu nedenle indeks eritropoezdeki kat artışını gösterir (örn. 2 kat, 3 kat).
• Retikülosit indeksi esasen günlük eritrosit yapımının bir ölçüsü olduğundan, olgunlaşma faktörü µ, bu düzeltmeyi sağlar.

Şekil 484.1 — Olgunlaşma süresi (gün)

Hematokrit düştükçe retikülositler kemik iliğinden daha erken salınır ve kanda daha uzun süre kalır; bu nedenle ham retikülosit yüzdesi üretimi olduğundan fazla gösterir. (Hillman RS, Finch CA: Red cell manual, 1983, FA Davis — Nelson - Bölüm 20 Kan içinde.)

Kronik hemolizin sonuçları

• Kompansatuar eritroid hiperplazi, kortikal kemik pahasına medüller boşlukların önemli ölçüde genişlemesine yol açabilir.
• Bu etki, talasemi gibi özellikle ciddi kronik hemolitik anemisi olan çocuklarda yüz kafatası ve uzun kemik radyografilerinde saptanabilir.