| Özellik |
Değer |
| tags |
kavram, göz |
| ad-tr |
Gözün Büyüme ve Gelişmesi |
| tus-onceligi |
yüksek |
| guncelleme |
2026-09-30 |
| kaynaklar |
Nelson - Bölüm 28 Göz — Bölüm 636 |
Gözün doğumdan erişkinliğe kadarki boyut, refraksiyon ve görme keskinliği değişimleri; pediatrik oftalmolojinin temel referans çerçevesidir (Nelson - Bölüm 28 Göz).
Boyut ve yapı
- “Zamanında doğan bir bebeğin gözü erişkin gözünün yaklaşık %65’i büyüklüğündedir. Doğumdan sonraki ilk bir yıl boyunca büyüme en fazladır, üçüncü yıla kadar hızlı ancak yavaşlayan bir oranda ilerler ve daha sonra ergenliğe kadar daha yavaş bir oranda büyümeye devam eder.”
- [!tip] TUS ipucu — göz “küreselden düz hale gelir”
“Gözün ön deki yapıları doğumda göreceli olarak daha geniştir, fakat daha sonra öndeki yapıların büyümesi arkadaki yapılardan daha yavaş olur. Bu ilerleyici değişiklikler sayesinde göz küresel bir hal alır.”
- “Bebeklerde sklera, mavimsi bir renk tonu ile ince ve yarı saydamdır.”
- “Kornea yenidoğanlarda nispeten büyüktür (ortalama 10 mm) ve iki yaş veya daha öncesinde erişkin boyutuna (yaklaşık 12 mm) ulaşır. Eğriliği yaşla düzleşme eğilimindedir; bu da gözün kırılma özelliklerinde ilerleyici bir değişiklik neden olur.”
- “Normal bir kornea kusursuz berraklığa sahiptir. Bununla birlikte, erken doğan bebeklerde, korneada geçici bir donuk bulanıklık olabilir.”
- [!warning] Yenidoğanda kornea çapı — Glokom uyarısı
“Yenidoğanda ön kamara ve arka yapıları daha dar görünümdedir; normal göz içi basıncının korunmasında önem taşımaktadır, doğum sonrası daha ileri farklılaşmaya uğramaktadır.”
- “Beyaz bireylerde doğumda tipik olarak açık mavi veya gri olan iris, hayatın ilk altı ayında stroma pigmentasyonu arttıkça aşamalı olarak renk değişikliğine uğrar.”
- “Yenidoğan bir bebeğin pupilleri küçük olma eğilimindedir ve genellikle dilatasyonu zordur. Bu durum tam gelişmemiş iris dilatör kasından kaynaklanır.”
- [!tip] TUS ipucu — pupiller membran kalıntıları
“Pupiller membran kalıntıları (ön vasküler kapsül) sıklıkla oftalmoskopik muayenede saptanabilmektedir, özellikle prematüre bebeklerde pupiller açıklığı geçen örümcek ağı benzeri çizgiler olarak görülür.”
Lens ve fundus
- “Yenidoğan bir bebeğin lensi, erişkinlere göre daha küresel biçimlidir; daha iyi kırılma gücü, genç gözün görece kısalığını, zayıflığını dengelemeye yardımcı olur. Yeni periferal lifler devamlı olarak eski lifleri lensin merkezine doğru ittiğinden lens yaşam boyunca büyümeye devam eder. Yaşla birlikte, lens yaşamı boyunca yoğun hale gelir ve akomodasyon sırasında meydana gelen şekil değişikliğine karşı daha direnç kazanır.”
- “Yenidoğanın gözünün fundusu bir erişkininkinden daha az pigmentedir; koroidal vasküler deseni yüksek oranda belirgindir ve retinal pigment deseni sıklıkla benekli ya da toz toner görünümüne sahiptir.”
- “Bazı koyu pigmentli bebeklerde fundus gri ya da donuk bir parlaklığa sahiptir.”
- “Bir yenidoğanda özellikle foveal ışık refleksi izlemek makuler işaretler, retinal katmanların tamamlanmamış gelişimi nedeniyle yeterince iyi değerlendirilemeyebilir. Özellikle Prematüre Bebek olarak retina soluk veya grimsi olarak görünür ve perifer retinal damar sistemi gelişmemiştir.”
- “Optik sinir başının rengi pembeden hafifçe soluk pembeye, bazen grimsi olarak değişkenlik gösterir. Fundus görünümü 4-6 ay içinde erişkin görünümüne yaklaşır.”
- [!tip] TUS ipucu — yenidoğanın retinal kanamaları
“Yüzeyel retinal kanamaların çoğu yenidoğan bebekte izlenebilir. Bunlar çoğunlukla hızlıca absorbe olurlar ve seyrek olarak kalıcı bir etki bırakırlar. Doğumla ilişkili retinal kanamaların çoğu 1-2 hafta içinde düzelir, bu tür tüm kanamalar doğumdan 4-6 hafta sonra tamamen düzelir. Konjunktival kanamalar da doğum sırasında oluşabilir ve sorunsuz şekilde geriye dönebilir.”
- “Primitif hyaloid vasküler sistemin kalıntıları diskten (Bergmeister papillası) çıkan küçük kümeler veya solucan benzeri yapılar olarak ya da vitrözün kenarında zigzag şeklinde iplikçikler şeklinde görülebilir, bazı olgularda sadece lens kapsülünün arka tarafında küçük bir nokta (Mittendorf noktası) şeklinde kalabilir.“