Karşılaştırılan: Semptomatik Dermografizm · Kolinerjik Ürtiker · Akuajenik Ürtiker · Soğuk Ürtikeri · Solar Ürtiker · Geç Basınç Ürtikeri · Başlık: Alerji ve İmmünoloji
Tetiklenebilir (fiziksel) ürtikerlerde lezyon belirli bir fiziksel uyarandan sonra ortaya çıkar; bu nedenle ayırıcı tanının anahtarı tetikleyici ve lezyonun biçimidir. Çizilme ile lineer şişlik Semptomatik Dermografizm, vücut ısısının artmasıyla küçük noktasal lezyonlar Kolinerjik Ürtiker, her sıcaklıktaki suyla benzer noktasal lezyonlar Akuajenik Ürtiker düşündürür. Soğuk ve güneşle tetiklenen formlar (Soğuk Ürtikeri, Solar Ürtiker) sistemik reaksiyon yapabildiği için önemlidir. Geç Basınç Ürtikeri saatler sonra başlaması, kaşıntıdan çok ağrı-yanma yapması ve antihistaminiğe yanıtsızlığıyla ayrılır.
| Özellik | Semptomatik Dermografizm | Kolinerjik Ürtiker | Akuajenik Ürtiker | Soğuk Ürtikeri | Solar Ürtiker | Geç Basınç Ürtikeri |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Etiyoloji ve mekanizma | Derinin sert cisimle çizilmesi; refleks vazokonstrüksiyon. Tetiklenebilir ürtikerin en yaygın formu (%38), toplumda %2-5 | Egzersiz, sıcak su, baharatlı yiyecek ve stresle vücut ısısının artması; tetiklenebilir ürtikerin yaklaşık %30’u | Herhangi bir sıcaklıktaki su ile temas | Soğuğa maruziyet | 280-760 nm güneş ışığı | Basınç (ör. giysi basısı); bradikinin aracılığı düşündürülür |
| Tipik yaş | — | Genç erişkinler | — | Pediatrik olgular bildirilmiş | 30-40 yaş kadınlar | Otuzlu yaşlar, erkeklerde sık |
| Başlangıç ve seyir | Çizilme sonrası önce beyaz çizgi, yaklaşık 30 dakikada eritem ve şişlik | Vücut ısısı artınca | Su temasıyla | Maruziyetten kısa süre sonra | Saniyeler içinde; lezyonlar 1-3 saatte kaybolur | Basınçtan yarım saat-12 saat sonra |
| Ana semptomlar | Kaşıntı (çizilme sonrası) | Kaşıntı | — | — | Kaşıntı | Kaşıntıdan çok ağrı ve yanma |
| Ayırt ettirici fizik muayene bulguları | Beyaz çizgi, ardından eritem ve lineer şişlik | Küçük, çevresi eritemli noktasal ürtiker lezyonları | Çevresi belirgin eritemli noktasal ürtiker lezyonları | Soğukla temas eden bölgede ürtiker; tüm vücut temasında hipotansiyon | Eritem, kabarıklık; nadiren hipotansiyon | Basınç bölgelerinde ürtiker ve anjiyoödem |
| Laboratuvar | — | — | — | — | — | — |
| Tedavi | — | — | — | — | — | Antihistaminiğe yanıtsız |
| Komplikasyon ve prognoz | — | — | — | Tüm vücudun ani soğuk temasında şok ve ölüm; pediatrik olguların üçte birinde ilk başvuru anafilaksi | Geniş maruziyette hipotansiyon ve solunum bulguları | — |