Özellik	Değer
tags	kavram
ad-tr	Fetal dolaşımdan yenidoğan dolaşımına geçiş
ad-en	Transition from fetal to neonatal circulation
tus-onceligi	çok yüksek
guncelleme	2026-10-09
kaynaklar	Nelson - Bölüm 19 Kardiyoloji

Fetal Dolaşımdan Yenidoğan Dolaşımına Geçiş

448.1 Fetal dolaşım

İnsan fetal dolaşımı ve doğumdan sonraki adaptasyonu diğer büyük memelilerinkine ile olgunlaşma oranları farklılık gösterse de benzerdir (Nelson - Bölüm 19 Kardiyoloji).

Fetal dolaşımda sağ ve sol ventrikül, bir yenidoğan ya da erişkinde seri şeklinde olanın aksine paralel dolaşım yapısındadır.
Plasenta, fetüste gaz ve metabolit değişimini sağlar.
Akciğerler gaz değişimini sağlayamadığı için pulmoner damarlar vazokonstriktedir ve kan akımı pulmoner dolaşımdan başka yöne yönlendirilir.
Paralel dolaşım yapısının sürdürülebilmesinde öneme sahip fetusa özgü üç kardiyovasküler yapı vardır:

Yapı	İşlevi
Duktus venozus	Umbilikal venöz kanın yaklaşık %50’si karaciğer dolaşımına katılırken, geri kalan kısmı karaciğeri baypas ederek duktus venozus yoluyla inferior vena kavaya (‣) katılır
Foramen ovale	Alt vücudun kan akımı ile umbilikal venöz kan akımı (PO₂ 26-28 mmHg olup) birleşip, sağ atriyuma girer ve tercihen sağ atriyum–İVK bileşkesinde yer alan bir flep olan östakian kapağı ile yönlendirilerek foramen ovale aracılığı ile sol atriyuma geçiş sağlanır
Duktus arteriozus	Sağ ventrikülden kan pulmoner artere pompalanır; pulmoner arteriyel dolaşım vazokonstrikte olduğu için sağ ventrikülden kanın sadece yaklaşık yüzde beşi akciğerlere girer. Bu kan akımının büyük bir oranı, akciğerleri baypas eder ve sağdan sola şant ile duktus arteriyozus aracılığıyla inen aortaya yönelir

Kan akımı ve oksijenizasyon dağılımı

Fetusa sağlanan en yüksek oksijen düzeyi olan umbilikal venöz kısmı oksijen basıncı (PO₂) sadece 30-35 mmHg civarındadır.
Pulmoner venöz dönüş minimal olduğu için bu geçiş sol ventrikül (SoV) kan akımı için ana kaynaktır.
SoV kan akımı daha sonra çıkan aortaya pompalanarak, ağırlıklı olarak fetusun üst vücut bölgesini ve beynini besler.
İVK kanına göre oksijenizasyonu oldukça düşük olan fetal superior vena kava (SVK) kanı (PO₂ 12-14 mmHg) sağ atriyuma gelir ve foramen ovale yerine tercihen triküspit kapaktan, sağ ventriküle geçer.
[!tip] Böylece fetal vücudun üst kısmı (buna koroner arter, serebral arterler ve üst ekstremitelerde dâhil), fetal vücudun alt bölgesini besleyen ve çoğunlukla sağ ventrikülden köken alan kan akımına göre daha yüksek PO₂’ye sahip olarak sadece sol ventrikülden çıkan kan akımı tarafından beslenir.
Çıkan aortadan küçük bir hacimdeki kan akımı (fetal kardiyak debinin %10’luk kısmı) arkus aortadan (aortik isthmus) inen aorta boyunca akar.

Fetal kardiyak debi

Hem sol ventrikül (SVK), hem sağ ventrikül birlikte olarak — yaklaşık olarak 450 mL/kg/dkdır.
İnen aortadaki kan akımının yaklaşık %65’i plasentaya geri döner, geri kalan %35’i ise fetal organları ve dokuları besler.
Bu dolaşım oranlarının çoğunun incelendiği fetus olan koyun fetusunun SaV debisi, SoV debisinin yaklaşık olarak iki katıdır.