Ergende Şiddet Davranışı

“Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) şiddeti, dünya genelinde önde gelen bir halk sağlığı sorunu olarak kabul eder ve şiddeti fiziksel kuvvet veya gücün, tehdit yoluyla veya fiili olarak, kendine, bir diğer kişi veya bir gruba ya da topluma karşı yaralama, ölüm, psikolojik hasar, gelişim bozukluğu veya yoksunlukla sonuçlanan veya sonuçlanma olasılığı yüksek şekilde kullanılması olarak tanımlar.” (Nelson - Bölüm 12 Ergen Sağlığı, Bölüm 139)

• “Gençler birey, aile veya daha büyük topluluklarda eşitliğin özel olacak şekilde şiddetin uygulayıcısı, şiddetin kurbanı veya şiddetin gözlemcisi (veya bu 3 rolün herhangi bir kombinasyonu) olabilir.”
• “Yoksulluk, madde kötüye kullanılması, ruh sağlığı bozuklukları ve zayıf aile işlevselliği gibi bir gencin şiddete kalkışma riskini artıracak bir dizi risk faktörleri tanımlanmıştır.”

Epidemiyoloji

💡 TUS ipucu — 10-24 yaşta en sık ölüm nedeni“2015 yılında, ABD’de 10-24 yaşları arasında en önde gelen ölüm nedeni cinayetti. Toplam 4.979 ölüm gerçekleşti.”“Bunların çoğunluğu erkekti (%87) ve cinayet aracı olarak en sık tabanca (%90.1) kullanılmıştı.”“Gençlerde (12-17 yaş) cinayet oranı 1993’te 8.4/100.000 iken 2015’te 3.1/100.000 gibi bir değerle %65 düşüş gösterdi.”

• “DSÖ, ABD dışında gençlik ve genç erişkin cinayet oranının 100.000’de 11 olduğunu, 100.000’de 10’un üzerinde cinayet oranına sahip ülkelerin çoğunun gelişmekte olan ülkeler veya hızlı sosyoekonomik değişikliklere sahip ülkeler olduğunu bildirmektedir.”
• “ABD’de şiddete katkıda bulunan davranışların yaygınlığı 1999’dan beri azalmamıştır: silah taşıma, kavga ve çete katılımı gençler arasında sürdürmektedir.”
• “ABD’nin 5 büyük şehrinde çeteyle ilgili cinayetlerin, ilgisiz cinayetlerle kıyaslandığında genç (15-19 yaş) erkekleri (%80), ırksal/etnik azınlıkları (%73) ve ateşli silahları (%90) içermesi olasılığı daha yüksektir.”
• “Buna ek olarak, çete cinayetleri daha çok halka açık meydana gelmekte olup, geçlerden sonra veya akşam saatlerinde ve nadiren uyuşturucu ticareti veya kullanımı ile ilgilidir. Dahası, gençlerde cinayet oranı düşüyordu ancak 2015’te bir artış gösterdi (Şekil 139.1).”

Okul ve flört şiddeti

• “Ergenlerin fiziksel dövüş raporları 1991’de %42’den 2015’te %23’e düşmüştür. Bununla birlikte, ABD okullarında şiddet önemli bir sorun olmaya devam etmektedir; ancak öğrencilerin %7.8’i önceki 12 ayda bir veya daha fazla kez okulda fiziksel bir kavga yaptığını bildirmektedir.”
• “2015 Gençlik Risk Davranışı Gözetim Sistemi, son 30 gün içerisinde öğrencilerin %16.2’sinin silah, bıçak veya sopa gibi bir silah taşıdığını; %4.1’i silahı okula taşıdığını ve %6.0’ı okulda bir tür silahla tehdit edildiğini veya yaralandığını bildirdi.”
• “Erkeklerin kadınlardan daha fazla tabanca ve silah taşıma olasılığından dolayı evde ve okulda daha fazla desteğe ve ilişkiye ihtiyaç duyabilirler. Silah taşıma genel olarak beyaz erkekler arasında en yüksek olup, 9. sınıfta başlayabilir.”
• “Okuldaki şiddete ilişkin bu davranışlar, öğrencilerin güvenlik algısını etkilemektedir. Öğrencilerin %5.6’dan fazlası güvensiz olduğunu düşündüklerinden dolayı önceki 30 günde bir veya daha fazla gün okula gitmedi.”
• [!tip] TUS ipucu — flört şiddeti “Flört şiddeti (veya aile içi şiddeti), yakın bir ilişkide iki kişi arasında gerçekleşir ve fiziksel (yumruk, tekme, vurma, itme), duygusal (mahçup etme, zorbalık, kontrol etme, takip etme) veya cinsel (partnerin izni yokken zorla cinsel bir eylem için zorlama) olabilir.”“Kadına yönelik şiddet olayları genellikle ergenlik yıllarında meydana gelir; kadınların %22.4’ü ve erkeklerin %15’i 11-17 yaşları arasında bu tür ortak şiddet yaşamaktadır.”“En yüksek pevalans siyahi öğrencilerde, en az beyaz öğrencilerde görülür.”“Flört şiddeti kurbanı olmanın risk faktörleri içerisinde alkol kullanmak, flört şiddetinin kabuledilebilir olduğuna inanmak, anne-baba gözetimi olmamak, şiddet ilişkisi vardır. Çoğu genç partnerinden korktuğu için uğradığı şiddeti bildirmez.”“Şiddete tanık olan gençlerin okul performansında düşme, intihar düşüncelerinin olması, uyuşturucu ve alkol kullanma, yeme bozukluğu geliştirme, depresyon yaşama ve üniversite sırasında mağduriyet yaşama olasılığı daha yüksektir.”

Etiyoloji — DSÖ modeli

“DSÖ, gençlik şiddetini daha büyük üç şiddet türü bağlamında bir modele yerleştirmektedir: kendini cezalandırma, kişiler arası ve toplu şekilde olan.”