| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | kavram |
| ad-tr | Difteri toksoidi ve aşılama |
| ad-en | Diphtheria toxoid and immunization |
| tus-onceligi | çok yüksek |
| guncelleme | 2026-10-10 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları — Bölüm 214 |
“Yaşam boyunca difteri toksoidi ile evrensel aşılama, SÜREKLİ KORUYUCU ANTİTOKSİN DÜZEYLERİ SAĞLAR VE C. DIPHTHERIAE HASTALIĞININ ŞİDDETİNİ AZALTIR VE TEK ETKİLİ KONTROL ÖNLEMİDİR.” (Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları, Bölüm 214)
💡 Aşının dört etkisi“Aşılama, daha sonra toksijenik C. DIPHTHERIAE’NİN SOLUNUM YOLU VEYA DERİ YOLUYLA TAŞINMASINI ENGELLEMESE DE, BÖLGESEL DOKU YAYILIMINI AZALTIR, TOKSİK KOMPLİKASYONLARI ÖNLER, ORGANİZMANIN BULAŞINI AZALTIR VE BİR TOPLUMUN EN AZ %70-80’İ AŞILANDIĞINDA TOPLU BAĞIŞIKLIĞI SAĞLAR.”
[!warning] Taşıyıcılığı engellemez Aşı hastalığı önler, kolonizasyonu önlemez. Bu, difteride salgın kontrolünün neden aşıya ek olarak temaslı taraması ve profilaksi gerektirdiğini açıklar.
| Konu | Açıklama |
|---|---|
| ÜRETİM | DİFTERİ TOKSOİDİ, TOKSİNİN FORMALDEHİT İLE TOKSİN ETKİSİNİN AZALTILMASI İLE HAZIRLANIR, POTENS AÇISINDAN STANDARDİZE EDİLİR |
| ADJUVAN | İMMÜNOJENİSİTENİN ARTIRILMASI İÇİN TOKSOİDİN YÜZEYİNE ALÜMİNYUM TUZLARI TUTUNDURULMUŞTUR |
| İKİ HAZIRLANIŞ ŞEKLİ | TOKSOİD MİKTARININ BİR ÖLÇÜSÜ OLAN FLOKÜLASYON SINIRI (“LIMIT OF FLOCCULATION”, Lf) İÇERİĞİNE GÖRE FORMÜLE EDİLİR |
| Preparat | İçerik |
|---|---|
| PEDİATRİK (altı aylıktan altı yaşa kadar) | DTaP [difteri ve ‣ toksoidleri, aselüler ‣ aşısı ile] ve DT [difteri ve tetanos toksoidleri aşısı]) — 0.5 ml DOZ BAŞINA 6.7-25.0 Lf DİFTERİ TOKSOİD İÇERİR |
| YETİŞKİN (Td; %10 pediatrik difteri toksoid dozu, Tdap) | 0.5 ml DOZ BAŞINA 2-2.5 Lf’DEN FAZLA TOKSOİD İÇERMEZ |
💡 Neden yetişkinde doz düşük?“Yedi yaş ve yedi yaşından büyük bireyler için Td, BİRİNCİL AŞILAMA VE ”BOOSTER” DOZLAR İÇİN ÖNERİLİR; ÇÜNKÜ DİFTERİ TOKSOİD KONSANTRASYONUNUN DÜŞÜK KONSANTRASYONU YETERİNCE İMMÜNOJENİKTİR VE DİFTERİ TOKSOİD İÇERİĞİNİ ARTTIRMAK, ARTAN YAŞLA BİRLİKTE REAKTOJENİSİTEYİ ARTTIRIR.”
| Basamak | Zamanlama |
|---|---|
| BİRİNCİL SERİ | BEŞ 0.5 ml DOZDA DİFTERİ İÇERİKLİ (D) AŞI BİRİNCİL AŞILAMADA YAPILIR (tercih edilen DTaP) |
| İLK ÜÇ DOZ | İKİ, DÖRT VE ALTI AYLIK DOZLAR İLE BİRİNCİL AŞILAMANIN BÜTÜNLEYİCİ PARÇASI OLARAK 15-18. AYLAR ARASINDA DÖRDÜNCÜ DOZ DAHİL OLMAK ÜZERE BİRİNCİL AŞILAMA TAMAMLANIR |
| BEŞİNCİ DOZ | DÖRT VE ALTI YAŞ ARASINDA BİR “BOOSTER” DOZU VERİLİR (dördüncü birincil doz, dört yaş ve üstünde uygulanmadığı sürece) |
| Durum | Yaklaşım |
|---|---|
| AŞILANMAMIŞLAR | ÜÇ 0.5 ml’LİK DAHA DÜŞÜK DÜZEYLİ DİFTERİ İÇEREN (d) AŞI DOZLARI, EN AZ DÖRT HAFTA ARALA İKİ DOZ BİRİNCİL AŞILAMA VE ÜÇÜNCÜ DOZ, İKİNCİ DOZDAN ALTI AY SONRA UYGULANIR |
| İLK DOZ | Tdap OLMALI VE SONRAKİ DOZLAR Td OLMALIDIR |
| “BOOSTER” ARALIĞI | YETİŞKİN Tdap PREPARATINDAN OLUŞAN BİR “BOOSTER” DOZUN, 11-12 YAŞLARINDA UYGULANMASI ÖNERİLİR |
| TAKİP EDEN DOZLAR | Td “BOOSTER” DOZU HER 10 YILDA BİR |
| YAKALAMA | 11-12 YAŞINDAYKEN KAÇIRMIŞ VEYA Td “BOOSTER” DOZUNDAN BU YANA BEŞ YIL VE YA DAHA FAZLA ZAMAN GEÇMİŞ 13-18 YAŞ ARASI ERGENLER, DTP/DTaP SERİSİNİ TAMAMLAMIŞLARSA TEK BİR DOZ Tdap ALMALIDIR |
⚠️ Tek kontrendikasyon *“TETANOZ VE DİFTERİ TOKSOİDLERİNE KARŞI TEK KONTRENDİKASYON, ÖNCEKİ BİR DOZDAN SONRA GELİŞEN NÖROLOJİK REAKSİYONU VEYA ŞİDDETLİ AŞIRI DUYARLILIK REAKSİYONU ÖYKÜSÜDÜR.”
“Boğmaca aşılaması kontrendike olan YEDİ YAŞINDAN KÜÇÜK ÇOCUKLar İÇİN DT KULLANILIR.”
💡 Aşırı duyarlılık yönetimi“Aşılamaya karşı AŞIRI DUYARLILIK REAKSİYONU VEYA VÜCUT SICAKLIĞININ 39.4 °C ÜZERİNDE OLDUĞU DURUMU YAŞAYAN NADİR HASTALAR, GENELLİKLE YÜKSEK SERUM TETANOS ANTİTOKSİNİ DÜZEYLERİNE SAHİPTİR VE HASTA, TETANOZ OLMA OLASILIĞINI DÜŞÜNDÜREN BİR YARALANMA YAŞASA BİLE, HER 10 YILDA BİR UYGULANMASINDAN DAHA SIK Td VERİLMEMELİDİR.”
“Doz tamamlanmasında DT doz sonrası gelişen NÖROLOJİK REAKSİYON YA DA ŞİDDETLİ AŞIRI DUYARLILIK REAKSİYONU ÖYKÜSÜDÜR.”
| Konu | Veri |
|---|---|
| KONVÜLSİYON | “DT veya Td’nin KONVÜLSİYONLARLA İLİŞKİSİ YOKTUR.” |
| BÖLGESEL YAN ETKİLER | TEK BAŞINA DİFTERİ TOKSOİDİ KULLANIMINI ENGELLEMEZ |