Karşılaştırılan: Mine Çatlağı · Diş Kron Kırığı · Mine-Dentin-Pulpa Kron Kırığı · Kron-Kök Kırığı · Kök Kırığı · Başlık: Diş ve Ağız Hastalıkları
Dişe darbe alan çocukta sert doku yaralanmaları, kırığın hangi dokuya kadar ulaştığına göre sınıflanır: Mine Çatlağı, mine veya mine-dentin düzeyindeki Diş Kron Kırığı, pulpanın açığa çıktığı Mine-Dentin-Pulpa Kron Kırığı, köke uzanan Kron-Kök Kırığı ve yalnız kökü tutan Kök Kırığı. Kırık yüzeyinin rengi ve pulpa ekspozu tedaviyi ve aciliyeti belirler. Pulpa ekspozu olan kırıklar acil olarak diş hekimine yönlendirilir. Kök kırığı ise dışarıdan görülmeyebilir ve radyografiyle tanınır.
| Özellik | Mine Çatlağı | Diş Kron Kırığı | Mine-Dentin-Pulpa Kron Kırığı | Kron-Kök Kırığı | Kök Kırığı |
|---|---|---|---|---|---|
| Etiyoloji ve mekanizma | Madde kaybı olmayan mine çatlağı | Yalnız mine veya mine-dentin kaybı; pulpa ekspoze değil | Kırık hattı pulpaya ulaşır | Mine, dentin ve kökü içerir; horizontal darbe | Dentin, sement, pulpa ve PDL’i içerir; transvers, oblik veya vertikal |
| Tipik yaş | — | — | — | — | Çoğunlukla kök gelişimini tamamlamış daimi üst santral kesiciler |
| Ana semptomlar | — | Soğuk-sıcak duyarlılığı veya çiğneme ağrısı; spontan ağrı yok | Çiğneme, hava, sıcak-soğuk gibi mekanik ve termal uyaranlara duyarlılık | Çiğneme ağrısı, soğuk-sıcak duyarlılığı | Çiğneme ağrısı |
| Ayırt ettirici fizik muayene bulguları | Madde kaybı yok | Yalnız minede beyaz kırık yüzeyi; mine-dentinde sarı kenar ve dentin açıklığı | Pulpa ekspozu, merkezde kırmızı alan ve pulpa kanaması | Pulpa ekspozu olabilir veya olmayabilir | Perküsyon hassasiyeti, hafif diş mobilitesi |
| Görüntüleme ve diğer testler | — | — | Radyografide kırık hattının pulpaya temas etmesi | Kırık hattının alveol kemiğine göre yeri değerlendirilir | Radyografik tanı; apikal, orta veya koronal üçlüde kırık hattı |
| Tedavi | Topikal fluorid | Mine kırığında bizotaj veya kompozit; mine-dentinde kompozit veya kırık parça ile restorasyon | Vitaliteye ve geçen süreye göre kuafaj, amputasyon veya kök kanal tedavisi; süt dişinde çekim | Kırık hattının alveol kemiğine göre yerine bağlı | Daimi dişte repozisyon ve 4 hafta esnek splint |
Kırık yüzeyi iyi bir ışıkla incelenir; renk (beyaz, sarı, kırmızı) ve kanama ile pulpa ekspozu ayırt edilir. Pulpa açıksa hasta acil olarak diş hekimine yönlendirilir. Kırığın diş eti altına uzanıp uzanmadığı ve dişin mobilitesi kontrol edilir; perküsyon yapılır. Mobilite veya perküsyon hassasiyeti varsa kök kırığı için radyografi çekilir. Tedavi dişin süt veya daimi oluşuna ve kırığın tipine göre planlanır.