Özellik	Değer
tags	kavram
ad-tr	Deri morfolojisi — epidermis, dermis, subkütan doku ve deri ekleri
ad-en	Skin morphology
tus-onceligi	orta
guncelleme	2026-10-26
kaynaklar	Nelson - Bölüm 30 Deri

Deri Morfolojisi

Nelson - Bölüm 30 Deri, Bölüm 663 (kitap s.3439-3440), Şekil 663.1 (deri yapısının şematik gösterimi).

Epidermis

“Olgun epidermis, ağırlıklı olarak keratinositlerden oluşan tabakalı bir epitel dokusudur.”
[!tip] “Epidermis fiziksel, kimyasal ve immünolojik engel işlevleri sayesinde organizmayı dış ortamdan korur ve su kaybını önler.”
“Epidermal farklılaşma, dış dünyaya işlevsel bir engelin oluşmasına neden olur.”

Tabaka	Özellikler
1. Bazal tabaka	“Dermal-epidermal bileşkeye bağlanan kolumnar hücreleri içerir.”“Bazal keratinositler, dermo-epidermal bileşkeye hemidezmozomlar ile bağlanır. Bazal keratinositler kendilerine ve spinöz tabakadaki hücrelere dezmozomal, sıkı, boşluk ve yapışma kavşakları ile bağlanır.” > [!tip] “Bazal keratinositlerin görevi epidermal zedelenmeyi onarmak için hücre deposu olmanın yanı sıra epidermisin normal olarak farklılaşması için sürekli bir kaynak olarak hizmet etmektir.”
2. Spinöz tabaka	“3-4 katlı spinöz hücreden oluşan spinöz tabakadır.”“Granüler hücreler, keratin ara filament ağını oluşturan keratini sentezlemektir.”
3. Granüler tabaka	“2-3 katlı granüler hücreden oluşan granüler tabakadır.”“Korniyofiye tabakayı oluşturan lipid ve protein elemanlarını içeren lameller ve keratohiyalin granüllerine sahiptir.”
4. Kornifiye (korneum) tabaka	“Dördüncü tabaka ya da kornifiye tabaka oldukça sıkıştırılmış ölü hücre katmanlarından oluşur.”“Ölü hücreler esas olarak filagrin ile çapraz bağlanan disülfid bağlı keratinlerden oluşur.”

“Hücreler arası boşluklar, su ve tuz kaybının yanı sıra suda çözünür maddenin geçişine karşı etkili bir engel olarak hizmet eden seramid, kolesterol ve yağ asitleri gibi hidrofobik lipitler içerir.”
[!tip] “Epidermal farklılaşmanın bazal tabakadan kornifiye tabakanın dökülmesine kadar olan normal süreci 28 gün sürer.”

Hücre	Özellikler
Melanositler	“Deri renginden ve ultraviyole ışınlardan korunmada sorumlu pigment üretiren hücrelerdir.”“Epidermal melanositler nöral krestten köken alırlar ve embriyonik dönemde deriye göç ederler. Melanositler, bazal tabakada ve kıl foliküllerinde yerleşirler.” > [!tip] “Melanositler, keratinosit çekirdeğini ultraviyole zedelenmeden korumak için dendritler yoluyla melanini keratinositlere ileten, melanin içeren özel organelleri (melanozomlar) üretir.”
Merkel hücreleri	“Epidermal öncül hücrelerden farklılaşan tip 1 yavaş adapte olan mekanik dokunma reseptörleridir.”
Langerhans hücreleri	“Mononükleer fagositik sistemin dendritik hücreleridir.” > [!tip] “Elektron mikroskobu altında tenis raketini andıran özgün organelli olan Birbeck granülü sayesinde tanımlanabilir. Bu hücreler kemik iliğinden köken alırlar, antijen sunumu ve işlenmesinde aktif rol oynar, derideki bağışıklık reaksiyonlarına katılırlar.”

“Epidermis ve dermisin birleşimi, bazal membran bölgesidir. Bazal membran, hem epidermal hem de mezenkimal hücrelerden gelen katkıların bir sonucudur.”
“Dermal-epidermal bileşke, bazal hücre plazma zarına hemen bitişik bir lamina lusida, merkezi lamina densa ve lamina densanın dermal tarafında subbazal lamina olmak üzere 3 yapraklı bir yapı olarak görünür.”
[!tip] “Hemidezmozomlar 180- ve 230-kDa Büllöz Pemfigoid antijenlerinden (sırasıyla BP180 [BPAG2, tip XVII kollajen] ve BP230 [BPAG1]), α₆β₄ ve α₃β₁ integrinler ve plektinden oluşur.”
“Ankoring fibriller plazma zarında, esas olarak hemidezmozomların yakınında ortaya çıkar ve lamina densa içine katılır.”“Ağırlıklı olarak tip 7 kollajenden oluşan ankoring fibriller, lamina densadan en üst dermise uzanır.”