| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | karşılaştırma |
| ad-tr | Cinsel olgunluk evreleri (Tanner evreleri) |
| ad-en | Sexual maturity ratings (Tanner stages) |
| konu | Tablo 132.2 ve 132.3 — kız ve erkeklerde pubik kıllanma, meme, penis ve testis evreleri |
| tus-onceligi | çok yüksek |
| guncelleme | 2026-09-30 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 12 Ergen Sağlığı |
“İkincil cinsiyet özelliklerinin gelişiminin ilerlemesi cinsel olgunluk evreleri (puberte öncesi dönem evre 1’den pubertenin tamamlanması evre 5’e kadar sınıflandırılmaktadır) veya Tanner evreleri kullanılarak tanımlanmıştır.” (Nelson - Bölüm 12 Ergen Sağlığı, Bölüm 132)
💡 TUS ipucu — zamanlama değişir, sıra değişmez“Her ne kadar bireysel değişikliklerin oluş yaşı ve değişme hızı farklı olsa da, bu değişikliklerin zamanlaması ve sırası tahmin edilebilir (Şekil 132.3 ve 132.4).”“Cinsel olgunlaşma evreleri arasındaki ilerleme hızının farklı olması genetik, psikososyal çevre, beslenme ve genel sağlık durumundaki farklılıklardan kaynaklanmaktadır. Çevresel maruziyetler de rol oynayabilmektedir.”
| Evre | Pubik kıllanma | Meme gelişimi |
|---|---|---|
| 1 | “Prepubertal” | “Prepubertal” |
| 2 | “Seyrek, az pigmente, düz, labianın medial sınırı” | “Meme ve papilla büyür, areolar çap genişler” |
| 3 | “Daha koyu, daha kıvrımlı, miktarda artış” | “Konturları ayrılmadan meme ve areola büyür” |
| 4 | “Daha kalın, kıvrık, sık ancak erişkinden az” | “Areola ve papilla memenin üstünde ikinci bir katman olarak çıkıntı yapar” |
| 5 | “Uyluğun medial yüzeyine kadar yayılan üçgen şeklini oluşturan erişkin kadın kıllanma özellikleri” | “Matür: meme ucu çıkık, areola memenin genel yapısının bir parçası” |
(Kaynak: Tablo 132.2 — Tanner JM, Growth at adolescence, 2. baskı, 1962)
| Evre | Pubik kıllanma | Penis | Testis |
|---|---|---|---|
| 1 | “Yok” | “Prepubertal” | “Prepubertal” |
| 2 | “Seyrek, uzun, az pigmente” | “Minimal değişiklik/büyüme” | “Büyümüş skrotum, pembe, doku değişikliği” |
| 3 | “Daha koyu, kıvrılmaya başlıyor, miktarı az” | “Uzama” | “Büyüme” |
| 4 | “Erişkin tipine benziyor ancak miktarı, kıvamı ve kıvrıcıklığı daha az” | “Büyüme; glans ve genişlik boyutu artar” | “Büyüme, skrotumda koyulaşma” |
| 5 | “Erişkin dağılım, uyluğun medial yüzeyine kadar yayılım” | “Erişkin boyut” | “Erişkin boyut” |
(Kaynak: Tablo 132.3 — Tanner JM, Growth at adolescence, 2. baskı, 1962)
| Sıra | Olay | Evre / yaş |
|---|---|---|
| 1 | Testis büyümesi (ilk gözle görülür bulgu) | Evre 2, ~9.5 yaş kadar erken |
| 2 | Pubik kıllanma | Evre 2-3 |
| 3 | Penis büyümesi | Evre 3 |
| 4 | Sperm/noktürnal emisyon | Evre 3 |
| 5 | Jinekomasti (çift taraflı, geçici) | Evre 2-4, erkeklerin %40-65’i |
| 6 | Boyca uzama hızı doruğu (BUHD) — 9-10 cm/yıl | Evre 3-4, testis volümü ~9-10 cm³ |
| 7 | Ses değişikliği, yüz-vücut kılı, yağsız kas kütlesi | Evre 4-5 |
| Sıra | Olay | Evre / yaş |
|---|---|---|
| 1 | Telars — meme tomurcuğu (ilk gözle görülür bulgu) | Evre 2, 7-12 yaş |
| 2 | Pubars — bazı kızlarda telarştan önce | Evre 2 |
| 3 | Boyca uzama hızı doruğu — 8-9 cm/yıl | Evre 2-3, menarştan ~6 ay önce |
| 4 | Menarş | Evre 3-4, telarştan ~3 yıl sonra; ortalama 12.5 yaş (aralık 9-15) |
| 5 | Over, uterus, labia, klitoris büyümesi; fizyolojik lökore | Evre 2-4 |
💡 TUS ipucu — iki cinsiyetin farkı tek cümledeKızda büyüme atağı erken (evre 2-3, menarştan önce), erkekte geç (evre 3-4). Kız büyümesi durduktan 2-3 yıl sonra erkeklerde doğrusal büyüme 2-3 yıl daha sürer (Şekil 132.5). Ergenlikte erişkin boyunun %15-20’si kazanılır; total vücut kalsiyumunun %50-65’i bu dönemde birikir.
“Büyüme patlaması distalden başlayıp önce el ve ayaklarda büyüme olup bunu kol ve bacaklardaki büyüme takip etmekte ve son olarak gövde ve göğüs büyür.” → erken ergene karakteristik “garip” görünüm
| Kompozisyon | Erkek | Kız |
|---|---|---|
| BUHD sonrası | yağsız vücut kütlesinde artış (“kuvvet artışı”) | vücut yağ oranında daha fazla artış |
⚠️ Kırık riski“Kemik büyümesi, kemik mineralizasyon ve kemik yoğunluğundaki artıştan önce gelir ve bu durum hızlı büyüme döneminde ergenin kırık riskini artırmaktadır.” Ayrıca iskelet büyümesi kas büyümesinden önce olduğu için burkulma ve kas zorlanmaları yaygınlaşır; skolyoz varsa hızlı aksiyal büyümeyle ilerleyebilir.