| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | sendrom |
| ad-tr | Brusella Enfeksiyonları (Bruselloz) |
| ad-en | Brucellosis |
| gen | B. abortus (sığır), B. melitensis (keçi-koyun), B. suis (domuz), B. canis (köpek) |
| kalitim | — |
| insidans | Dünyada yılda ~500.000 yeni vaka; çocukluk vakaları %10-30 |
| tus-onceligi | çok yüksek |
| guncelleme | 2026-10-11 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları — Bölüm 234, Tablo 234.1 |
💡 Tanım“İnsan BRUSELLOZİSİNE BRUCELLA CİNSİ ORGANİZMALAR NEDEN OLUR VE DÜNYA ÇAPINDA ÖNEMLİ BİR HALK SAĞLIĞI SORUNU OLMAYA DEVAM ETMEKTEDİR.” (Nelson - Bölüm 16 Enfeksiyon Hastalıkları, Bölüm 234 — Kevin J. Downes)
“İnsanlar tesadüfi eseri konak olurlar ve bu zoonozu ENFEKTE BİR HAYVANLA (SIĞIRLAR, KOYUNLAR, DEVELER, KEÇİLER VEYA DOMUZLAR) DOĞRUDAN TEMASLA VEYA ENFEKTE BİR HAYVANIN ÜRÜNÜNÜN TÜKETİMİYLE KAZANIRLAR.”
“Bruselloz büyük ölçüde, HAYVANLARLA UĞRAŞAN ERİŞKİNLER İÇİN MESLEKİ BİR RİSK OLARAK KABUL EDİLSE DE, ÇOCUKLARDA BRUSELLOZİSİN ÇOĞU GIDA KAYNAKLI OLUP, PASTÖRİZE EDİLMEMİŞ SÜT ÜRÜNLERİNİN TÜKETİMİ İLE İLİŞKİLİDİR.”
“Brucella türleri aynı zamanda OLASI BİYOTERÖRİZM AJANLARIDIR.”
| Tür | Doğal konak |
|---|---|
| Brucella abortus | SIĞIRLAR |
| Brucella melitensis | KEÇİLER ve KOYUNLAR |
| Brucella suis | DOMUZLAR |
| Brucella canis | KÖPEKLER |
ℹ️ Mikrobiyolojik özellikler“Bu organizmalar KÜÇÜK, AEROBİK, SPOR OLUŞTURMAYAN, HAREKETSİZ, GRAM-NEGATİF KOKOBASİL BAKTERİLERDİR.”
“Brucella türleri ÇOĞALMALARI SIRASINDA NAZLIDIRLAR ANCAK KANLI VE ÇİKOLATA AGARLAR DAHİL OLMAK ÜZERE ÇEŞİTLİ LABORATUVAR BESİYERLERİNDE YETİŞTİRİLEBİLİRLER.”
⚠️ Küresel yük ve eksik bildirim“Bruselloz dünyanın birçok yerinde ENDEMİKTİR VE ÖZELLİKLE AKDENİZ HAVZASINDA, BASRA KÖRFEZİ’NDE, HİNT YARIMADASI’NDA VE MEKSİKA İLE ORTA VE GÜNEY AMERİKA’NIN BAZI BÖLGELERİNDE YAYGINDIR.”
“Dünya çapında her yıl yaklaşık 500.000 YENİ VAKA VARDIR ANCAK EKSİK BİLDİRİM VE YETERSİZ TANI NEDENİYLE HASTALIK PREVALANSINA İLİŞKİN DOĞRU TAHMİNLER SINIRLIDIR.”
“ÇOCUKLUK BRUSELLOZİSİ VAKALARIN %10-30’UNU OLUŞTURMAKTADIR.”
💡 En sık tür ve bulaş“B. melitensis, İNSAN BRUSELLOZİSİNE EN SIK NEDEN OLAN TÜRDÜR VE SIKLIKLA KOYUNLAR, KEÇİLER, DEVELER VE MANDALAR TARAFINDAN TAŞINIR.”
“İyileştirilmiş sanitasyon ve hayvan aşılaması nedeniyle brusellozis, SANAYİLEŞMİŞ ÜLKELERDE SEYREK HALE GELMİŞTİR VE BURALARDA ENFEKTE HAYVANLARA KEYFİ VEYA MESLEKİ NEDENLE MARUZ KALMA, HASTALIĞIN GELİŞİMİ İÇİN BAŞLICA RİSK ETMENİDİR.”
“Endemik bölgelere seyahat öyküsü veya EGZOTİK YİYECEK VEYA PASTÖRİZE EDİLMEMİŞ SÜT ÜRÜNLERİ TÜKETİMİ, İNSAN BRUSELLOZİSİNİN TANISI İÇİN ÖNEMLİ BİR İPUCU OLABİLİR.”
| ABD verisi | Değer |
|---|---|
| Vakaların yarıdan fazlası | KALİFORNİYA, FLORİDA VEYA TEKSAS’TA görülür |
| Yeni risk etmeni | YABANİ DOMUZ AVLAMAK son zamanlarda kabul görmüş bir risk etmenidir |
| Yaş | TÜM YAŞ GRUPLARI Brucella ile enfekte olabilir |
| Cinsiyet | ENFEKSİYONLAR MUHTEMELEN DAHA SIK MESLEKİ VE ÇEVRESEL NEDENLERLE MARUZ KALDIKLARI İÇİN ERKEKLERDE DAHA YAYGINDIR |
💡 Üç bulaş yolu“Organizmalar için bulaşma yolları, DERİDEKİ KESİKLER VEYA SIYRIKLAR ÜZERİNDEN İNOKÜLASYONU, KONJUNKTİVAYA İNOKÜLASYONU, ENFEKTE AEROSOLLERİN SOLUNMASINI VEYA KONTAMİNE ET VEYA SÜT ÜRÜNLERİNİN TÜKETİLMESİNİ İÇERİR.”
“ENFEKTE ÇİFTLİK HAYVANLARI, İNSAN ENFEKSİYONUNUN EN YAYGIN KAYNAĞIDIR. Çocuklarda enfeksiyona neden olan birincil yol, PASTÖRİZE EDİLMEMİŞ VEYA ÇİĞ SÜT ÜRÜNLERİNİ YEMEK VEYA İÇMEKTİR.”
“Endemik bölgelerdeki ÇİFTÇİLER VE VETERİNERLER GİBİ HAYVANLARLA MESLEKİ OLARAK MARUZ KALAN BİREYLER DE YÜKSEK RİSK GRUBUNDADIR. Laboratuvar çalışanları da SIK ENFEKTE AEROSOLLERE MARUZ KALMAKTADIR.”
⚠️ Virülansta tür farkı“Enfeksiyon riski, KONAĞIN BESLENME VE İMMÜNİTE DURUMUNA, İNOKÜLASYON ŞEKLİNE VE BRUCELLA TÜRÜNE BAĞLIDIR.”
“Belirsiz nedenlerden ötürü, B. MELITENSIS VE B. SUIS’İN, B. ABORTUS VEYA B. CANIS’TEN DAHA VİRÜLAN OLDUĞU ÖNE SÜRÜLMEKTEDİR.”
💡 Düz LPS — virülans belirleyicisi“Brucella alt virulans etmeni, hücre duvarı LİPOPOLİSAKKARİTİ (LPS) GİBİ GÖRÜNMEKTEDİR.DÜZ LPS İÇEREN SUŞLARIN DAHA FAZLA VİRULANSA SAHİP OLDUKLARI VE POLİMORFONÜKLEER LÖKOSİTLER TARAFINDAN ÖLDÜRÜLMEYE DAHA DİRENÇLİ OLDUKLARI GÖSTERİLMİŞTİR.”
“Bu organizmalar, RETİKÜLOENDOTELYAL SİSTEMİN MONONÜKLEER FAGOSİTİK HÜCRELERİ (MONOSİTLER, MAKROFAJLAR) İÇİNDE HAYATTA KALABİLEN VE ÇOĞALABİLEN FAKÜLTATİF HÜCRE İÇİ PATOJENLERDİR.”
“Brucella türleri lökositlerin dolaşıma girmesi için kemotaktik olsa da, lökositler bu organizmaları öldirmede KOMPLEMAN GİBİ SERUM ETMENLERİNİN DESTEĞİNE RAĞMEN DİĞER BAKTERİLERE GÖRE DAHA AZ ETKİLİDİRLER.”
⚠️ Granülom oluşumu ve hücre aracılı immünite“Brucella türleri, İMMÜN YANITTAN KAÇMAK VE KRONİK ENFEKSİYON OLUŞTURMAK VE SÜRDÜRMEK İÇİN BİRDEN FAZLA TAKTİĞE SAHİPTİR.”
“Özellikle ENFEKSİYONUN KRONİK AŞAMASINDA, ORGANİZMALAR KARACİĞER, DALAK, LENF NODLARI VE KEMİK İLİĞİ İÇİNDE YAŞAMAYA DEVAM EDER VE GRANÜLOM OLUŞUMUNA NEDEN OLUR.”
“ANTİKORLAR LPS VE DİĞER HÜCRE DUVARI ANTİJENLERİNE KARŞI ÜRETİLİR, TANI İÇİN BİR ARAÇ OLUR VE MUHTEMELEN UZUN SÜRELİ BAĞIŞIKLIKTA ROL OYNAR.”
“Enfeksiyonun ortadan kalkmasında en önemli etmen, MAKROFAJ AKTİVASYONU VE GELİŞMİŞ HÜCRE İÇİ ÖLDÜRME SAĞLAYAN, HÜCRE ARACILI BİR YANITIN GELİŞTİRİLMESİ GİBİ GÖRÜNMEKTEDİR.”
“Özellikle, DUYARLI HALE GELEN T LENFOSİTLER, MAKROFAJLARI AKTİVE EDEN VE HÜCRE İÇİ ÖLDÜRME KAPASİTELERİNİ ARTTIRAN SİTOKİNLERİ (örn. İNTERFERON-γ, TÜMÖR NEKROZ FAKTÖR-α) SALGILAR.”
⚠️ Özgül olmayan sistemik hastalık“Brusellozis, çocuklarda tanı konması ÇOK ZOR OLABİLEN SİSTEMİK BİR HASTALIKTIR. Semptomlar AKUT VEYA SİNSİ özellikte olabilir ve genellikle ÖZGÜL DEĞİLDİR.”
“Kuluçka süresi genellikle 2-4 HAFTADIR ancak B. melitensis için DAHA KISA OLABİLİR.”
“Ateş vakaların %75’İNDEN FAZLASINDA BULUNUR VE ATEŞ ÖRÜNTÜSÜ BÜYÜK ÖLÇÜDE DEĞİŞEBİLİR.”
“En sık görülen fiziksel yakınmalar: ARTRALJİ, MİYALJİ VE SIRT AĞRISIDIR.YORGUNLUK, TERLEME, TİTREME, İŞTAHSIZLIK, BAŞ AĞRISI, KİLO KAYBI VE HALSİZLİK gibi sistemik semptomlar ERİŞKİNLERİN ÇOĞUNDA BİLDİRİLİR FAKAT ÇOCUKLARDA DAHA AZ GÖRÜLÜR.”
“Diğer ilişkili semptomlar arasında KARIN AĞRISI, İSHAL, DÖKÜNTÜ, KUSMA, ÖKSÜRÜK VE FARENJİT bulunur.”
| Bulgu | Nelson verisi |
|---|---|
| En yaygın fizik muayene bulgusu | Vakaların yaklaşık YARISINDA bulunan KARACİĞER VEYA DALAK BÜYÜMESİDİR |
| Artralji | Olmakla birlikte, ARTRİT VAKALARIN BİR KISMINDA görülür |
| Artrit tipi | TİPİK OLARAK TEK EKLEMDEDİR VE ÇOCUKLARDA DİZ VEYA KALÇA; ergenlerde ve erişkinlerde SAKROİLİYAK EKLEMİ TUTAR |
| Deri lezyonu | Brusellozise bir dizi cilt lezyonu tanımlanmıştır ANCAK BU ENFEKSİYON İÇİN TİPİK BİR DÖKÜNTÜ YOKTUR |
| Epididimoorşit | ERGENLERDE VE ERİŞKİNLERDE DAHA YAYGINDIR |
| ‣ | ENDEMİK ÜLKELERDE Brucella türleri KÜÇÜK ÇOCUKLARDA GİZLİ BAKTERİYEMİNİN ÖNEMLİ BİR NEDENİDİR |
⚠️ Ciddi komplikasyonlar“Brusellozisin ciddi klinik tabloları arasında ENDOKARDİT, MENENJİT, OSTEOMİYELİT VE SPONDİLODİSKİT bulunur.”
“Komplike olmayan brusellozis hastalarda KAS AĞRISI, DİKKAT DAĞINIKLIĞI VE DEPRESYON GÖRÜLEBİLSE DE, SİNİR SİSTEMİNİN İNVAZYONU VAKALARIN SADECE %1-4’ÜNDE GÖRÜLÜR.”
“Bu organizmalarla PLASENTA ARACILIĞIYLA BULAŞAN, ANNE SÜTÜ VEYA KAN NAKLİNDEN KAYNAKLANAN YENİDOĞAN ENFEKSİYONLARI DA TANIMLANMIŞTIR ANCAK KONJENİTAL/YENİDOĞAN BRUSELLOZİSTE İLİŞKİLİ BELİRTİ VE BULGULAR ÖZGÜL DEĞİLDİR.”
💡 Hematolojik bulgular“Hematolojik anormallikler brusellozise yaygındır; TROMBOSİTOPENİ, LÖKOPENİ, ANEMİ VEYA Pansitopeni olabilir.”
“Hemolitik komplikasyonlar arasında MİKROANJİYOPATİK HEMOLİTİK ANEMİ, TROMBOTİK MİKROANJİYOPATİ VE Otoimmün Hemolitik Anemi sayılabilir.”
“KARACİĞER ENZİMLERİNDE ARTIŞ VAKALARIN YAKLAŞIK YARISINDA GÖRÜLÜR.”