| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | sendrom |
| ad-tr | Bedensel belirti ve ilişkili bozukluklar (BBİB) — somatik belirti, konversiyon, yapay bozukluk, hastalık kaygısı |
| ad-en | Somatic symptom and related disorders |
| omim | - |
| gen | - |
| lokus | - |
| kalitim | Kalıtsal değil; ailesel kümelenme var |
| insidans | Dünya çapında çocukların %10-30’u fiziksel bir hastalıkla açıklanamayan bedensel belirtiler yaşar; ergenlerde konversiyon bozukluğu prevalansı %0,3-10 |
| tus-onceligi | yüksek |
| guncelleme | 2026-09-27 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 3 Davranışsal ve Psikiyatrik Bozukluklar |
“Pediatrik psikosomatik tıp, hastalığın nedeni olan veya sürekliliğinde rol oynayan fiziksel ve psikolojik etmenler arasındaki ilişkiyi ele alır.” (Nelson - Bölüm 3 Davranışsal ve Psikiyatrik Bozukluklar, Bölüm 35)
⚠️ Terminoloji — “tıbbi olarak açıklanamayan belirtiler”“Psikiyatri içinde bile BBİB’ler veya psikosomatik bozukluklar veya tıbbi olarak açıklanamayan belirtiler denir.”“BBİB’ler bedensel bozuklukların tek bir spektrumunun göstergesi olan etiyoloji, patofizyoloji, nörobiyoloji, psikolojik mekanizmalar, hasta özellikleri, yönetim ve tedavi cevabı arasındaki benzerlikleri paylaşır.”Kaçınılması gereken:“Hastalıkların fiziksel veya psikolojik olarak ele alındığı tıbbi bir model kullanılması sağlık hizmeti verenlere, hastalığa yaklaşımın ikilem yaşamamaları için fayda sağlar.”
| A | “Sıkıntı veren veya günlük hayatı önemli ölçüde kesintiye uğratan bir veya daha fazla bedensel belirtinin olması” |
|---|---|
| B | “Bedensel belirtiler veya sağlık sorunlarıyla ilişkili; aşağıdakilerden en az biri ile kendini gösteren aşırı düşünce, duygu veya davranışlar:”1.”Kişinin belirtilerinin ciddiyeti ile ilgili orantısız ve sürekli düşünceler”2.”Sağlık veya belirtilerle ilgili, sürekli yüksek düzeyde anksiyete”3.”Bu belirtilere ve sağlık sorunlarına aşırı zaman ve enerji harcanması” |
| C | “Herhangi bir bedensel belirti süreklilik göstermese de belirti gösterme durumunun kalıcı olması (genellikle 6 aydan uzun)” |
Varsa belirtiniz: Ağrının baskın olması ile giden (DSM-4-TR’de ağrı bozukluğu olarak bilinen) · Süreklilik gösteren (“Ağır belirtiler, işlevsellikte belirgin bozulma ve uzun süre (6 aydan fazla)”)
| A | “Bir veya birden çok, istemli motor ya da duyusal işlev değişikliği ile ilgili belirti” |
|---|---|
| B | “Klinik bulgular, belirtiler ile tanımlanmış nörolojik veya tıbbi durumlar arasındaki uyumsuzluğa ilişkin kanıtlar sağlar.” |
| C | “Bu belirti başka bir tıbbi veya ruhsal hastalık ile daha iyi açıklanamaz” |
| D | “Bu belirti, klinik olarak önemli derecede sıkıntıya veya toplumsal, mesleki ve diğer önemli işlevsellik alanlarında bozulmaya neden olur ya da tıbbi değerlendirme gerektirir.” |
Belirti tipini belirtiniz:“Güçsüzlük veya felç (paralizi), anormal hareketler, yutma belirtileri, konuşma belirtileri, atak/nöbet, hissizlik/duyu kaybı, özel duyusal belirtiler (örn. görme, koklama, işitme) veya karma belirtiler.”
| Tip | Ölçütler |
|---|---|
| Kendine yüklenen yapay bozukluk | A.”Fiziksel veya ruhsal sahte bulgu ve belirtiler uydurma; ya da yaralanmaya veya hastalığa yol açma tutumu” · B.”Kişi kendisini, diğerlerine hasta, iş göremez veya yaralı olarak sunar.” · C.”Açık dış ödüller olmasa bile yanıltma davranışı belirgindir.” · D.”Bu davranış, sanrılı bozukluk veya psikotik bozukluk gibi başka bir ruhsal hastalıkla daha iyi açıklanamaz.” |
| Bir başkasına yüklenen yapay bozukluk (önceki adı: Bakım Verenin Yapay Bozukluğu) | A.”Bir başkasında fiziksel veya ruhsal sahte bulgu veya belirtiler uydurma; ya da yaralanmaya veya hastalığa yol açma tutumu” · B.”Kişi bir başkasını (kurbanı), diğerlerine hasta, iş göremez veya yaralı olarak sunar.” · C.”Açık dış ödüller olmasa bile yanıltma davranışı belirgindir.” · D. Başka ruhsal hastalıkla açıklanamaz · Not: “Bu tanıyı kurban değil suçu işleyen kişi alır.” |
| A | “Ciddi bir hastalığı olduğunu ya da olacağını düşünüp durma” |
|---|---|
| B | “Bedensel belirtiler mevcut değildir ya da varsa bile hafiftir. Başka bir hastalık durumu varsa ya da bir hastalık durumunun gelişme riski yüksekse (örn. güçlü aile öyküsünün olması), bu konuda düşünüp durma, açıkça aşırı veya orantısızdır.” |
| C | “Sağlıkla ilgili yüksek düzeyde kaygı vardır ve birey kişisel sağlık durumu hakkında kolayca endişelenir.” |
| D | “Birey sağlıkla ilgili aşırı davranışlar sergiler (örn. vücudunu hastalık bulguları açısından tekrar tekrar kontrol eder) veya uygunsuz bir kaçınma içindedir (örn. doktora gitmekten ve hastanelerden kaçınır).” |
| E | “Hastalıkla uğraşıp durma süresi en az 6 aydır, ancak korkulan özgül hastalık bu süre içinde değişebilir.” |
| F | “Hastalıkla hakkında düşünüp durma hali başka bir ruhsal bozukluk tarafından daha iyi açıklanamaz.” |
Varsa belirtiniz:bakım arayan tür veya bakımdan-kaçan tür
“Tanımlanmış diğer” adı kullanılarak belirtilebilen başvuru örnekleri: