Eşanlamlılar: Kulak Donması
Kategori: Kulak Burun Boğaz · Tür: hastalık
Özet
Aurikulada subkütan doku olmadığından kulak soğuktan kolayca etkilenir; soğukta vazokonstrüksiyonla yüzeyden derine doğru donma gelişir. Başlangıçta aurikula anestezik, soluk ve serttir, ağrı olur; ısınmayla hiperemi, lobül hariç tüm aurikulada ödem, çözülme sonrası bül, ileri olguda gangren ve nekroz gelişir. Isıtma 38-42 °C ılık su ve nemli bezle yapılır; kar ovuşturma ve radyan ısıtıcı kontrendikedir, nekroz sınırı belirgin olana dek cerrahi beklenir.
Bölümlerdeki özetler
- Aurikulada subkütan doku olmadığından soğuktan etkilenir; ısınma 38-42 °C nemli sargıyla; kar ovuşturma ve radyan ısı kontrendike; nekroz sınırı belirgin olana dek cerrahi beklenir. (Kulak Burun Boğaz › Dış Kulak Yolu Hastalıkları; s.5055, s.5056)
- Soğukta vazokonstrüksiyon; yüzeyden derine donma. Ilık su ve nemli bezle ısıtma; radyant ısıtıcı kontrendike. (Kulak Burun Boğaz › Kulak Ve Temporal Kemiğin Travmatik Yaralanmaları; s.5062)
Ayrıntılı bilgi
Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.
Etiyoloji ve patogenez
- Aurikulada subkütan yağ ve bağ dokusu olmadığından damarlar soğuktan kolay etkilenir; ısı <10 °C’de duyusal iletim bloke olur (s.5055); soğukta vazokonstrüksiyon ve sinir iletiminde yavaşlama, önce yüzeyel sonra derin doku donması; metal veya nemli yüzeyle temas şiddeti artırır (s.5062).
Klinik bulgular ve seyir
- Önce vazokonstrüksiyon (solukluk, sertlik) ve anestezi, sonra kapiller geçirgenlik artışıyla hiperemi ve ödem; ekstrasellüler sıvı donması intrasellüler dehidratasyon ve hipertonisiteye yol açar; çözülünce subkutan ödem ve bül, eritem haftalar-aylar sürebilir; lobül hariç aurikula şişer, ağrılı, kırmızı, veziküllü ve sonunda gangrenöz olur; en son doku kaybı ve nekroz (s.5055, s.5062).
Tedavi
- 38-42 °C nemli pamuklu sargıyla hızlı yeniden ısıtma; ilk 24 saatte gelenlerde ılık su ile yıkama, beyaz kabarcıklar debride edilir; nemli bezle pansuman (s.5055, s.5062).
- Yüzeyel enfeksiyonda %0,5 gümüş nitrat; ibuprofen 12 mg/kg/gün oral ve 6 saatte bir 600 bin U IM penisilin ödem geçene dek (s.5055)
- Sempatektomi, hiperbarik oksijen ve düşük molekül ağırlıklı dekstran tartışmalı; karla ovma ve radyan ısı kontrendike (s.5055)
- Nekrozda cerrahi öncesi sınırların belirginleşmesi beklenir (daha iyi kozmetik sonuç); gangrenöz bölgede enfeksiyon varsa erken eksizyon gerekir (s.5055,5056)
Semptomlar (1)