Kategori: Gastroenteroloji · Tür: hastalık

Özet

14 günden kısa süren, günde 3 veya daha fazla sulu ve gevşek dışkılama olarak tanımlanır (DSÖ). Ana komplikasyon dehidratasyondur: ağırlık kaybı <%5 hafif, %5-10 orta, >%10 şiddetlidir; kapiller dolum zamanında uzama, göz küresi çöküklüğü, cilt turgorunda azalma ve takipne görülür, Malnütrisyon komplikasyon olabilir. Tedavi ORS, erken beslenme ve çinko desteğidir.

Bölümlerdeki özetler

• 14 günden kısa süren, günde 3 veya daha fazla sulu gevşek dışkılama. Ana komplikasyon dehidratasyondur; tedavi ORS, erken beslenme ve çinko desteğidir. (Beslenme ve Diyetetik › Pediatri Uygulamalarında Sık Rastlanan Beslenme İle İlişkili Sorunlar Ve Tedavi Yaklaşımları; s.580, s.581)

Ayrıntılı bilgi

Kitabın ilgili bölümlerindeki bilgilerin tekrarsız derlemesi; parantez içindeki sayfalar PDF’e bağlanır.

Tanım ve sınıflama

• DSÖ: 14 günden kısa süren, günde ≥3 sulu ve gevşek dışkılama. (s.581)

Epidemiyoloji

• Gelişmekte olan ülkelerde 5 yaş altı ölümlerin önemli nedeni; yüksek gelirli ülkelerde nadiren ölümcül ama yatışların büyük kısmını oluşturur. (s.581)

Etiyoloji ve patogenez

• Yetersiz sanitasyon/hijyen/güvensiz su ile viral, bakteriyel, parazitik enfeksiyonlar; GİS dışı enfeksiyonlar, antibiyotikler, besin zehirlenmeleri, alerjiler. (s.581–582)

Klinik bulgular ve seyir

• Hafif, orta, ağır seyredebilir. (s.582)
• Dehidratasyon: ağırlık kaybı <%5 hafif, %5-10 orta, >%10 şiddetli; kapiller dolum zamanı, solunum sayısı, göz çöküklüğü, cilt turgoru yardımcıdır. (s.582)

Tedavi

• Hafif/orta ishal evde, ağır ishal hastanede tedavi edilir; amaç dehidratasyonu önlemek, semptom süre/şiddetini azaltmak (ORS, beslenme, çinko). (s.582)
• Hafif-orta dehidratasyonda 2-4 saatte 50-100 ml/kg ORS; devam eden kayıplara <10 kg’a 60-120 ml, >10 kg’a 120-240 ml ORS. (s.582)
• ORS 5 ml/1 çay kaşığı ile başlanıp tolere ettikçe artırılır; <2 yaş her 1-2 dakikada 1 çay kaşığı, >2 yaş fincanla sık yudum; kusmada 5-10 dk beklenip her 2-3 dakikada daha yavaş verilir. Rehidrasyondan en geç 4-6 saat sonra normal beslenme. (s.582)