Akciğer Solunumuna Geçiş

Nelson - Bölüm 11 Fetus ve Yenidoğan, Bölüm 122.1 (kitap s.929-930).

Fetal akciğer sıvısının temizlenmesi

• [!tip] “Doğumda yeterli akciğer fonksiyonunun başarılı bir şekilde oluşması, hava yolu açıklığına, fonksiyonel akciğer gelişimine ve solunum kontrolünün olgunluğuna bağlıdır.”
• “Fetal akciğer sıvısı dışarı atılmalı ve yerini hava almalıdır.”
• [!tip] “Bu süreç, pulmoner epitelial hücreler tarafından aktif olarak emilen sodyum ve dolaylı olarak emilen suyun önce interstisyuma buradan da damarlara aktarılması ile başlar.”
• “Dolaşımdaki katekolamin, vazopressin, prolaktin ve glukokortikoid seviyelerinin artması, akciğer sıvısının absorpsiyonunu arttırır ve akciğer epitelindeki klorür sekresyonundan sodyum reabsorpsiyonuna geçişi tetikler.”
• [!warning] “Alveoller ve kan arasında optimum oksijen ve karbondioksit değişimini sağlayacak bir ventilasyon-perfüzyon ilişkisi geliştirmek için fonksiyonel rezidüel kapasite (FRK) oluşturulmalı ve sürdürülmelidir.”

İlk nefes

• “Plasental dolaşımın kesilmesi sonucunda parsiyel arteriyel oksijen basıncında (PaO₂) ve pH’da azalma, parsiyel arteriyel karbondioksit basıncında (PaCO₂) artma, kalpten pompalanan kanın yeniden düzenlenmesi, vücut sıcaklığında azalma ve çeşitli dokusal ve duyusal uyaranlar ilk nefesin başlatılmasına neden olur.”
• “Bunların solunumun başlatılmasına göreceli katkıları belirsizdir.”
• [!warning] “Kendiliğinden nefes alan bebeklerin hava akımı oluşturmak için bir açılış basıncı oluşturmasına gerek olmamasına rağmen, pozitif basınçlı ventilasyon (PBV) gerektiren bebeklerde 13-32 cmH₂O açılış basıncına ihtiyacı vardır ve kendiliğinden negatif basınçlı nefes aldıklarında FRK oluşturma olasılığı daha yüksektir.”
• [!tip] “Zamanında doğan yenidoğanlarda ilk birkaç spontan nefeste ekspiratuar özofagus basınçları 45-90 cmH₂O arasında değişmektedir. Bu yüksek basınç, kısmen kapalı bir glotise karşı yapılan soluk vermeden kaynaklanır, FRK’nin oluşturulmasına yardımcı olabilir, ancak yapay solunumda güvenli bir şekilde taklit edilmesi zordur.”
• “Solunumu başlatmak için gereken daha yüksek basınçlar, yüzey geriliminin karşıt kuvvetlerinin (özellikle küçük hava yollarında) ve hava yollarında kalan sıvının viskozitesinden gelmek ve ayrıca akciğerlere yaklaşık 50 ml/kg hava sağlamak için gereklidir.”
• [!tip] “Akciğerlerde ilk nefeste FRK oluşturması sonra 20-30 ml/kg hava kalır.”
• “Alveolleri kaplayan yüzey aktif madde olan sürfaktan, yüzey gerilimini azaltarak havalanmayan akciğerlerin havalandırılmasını arttırır, böylece alveollerin açılması için gerekli basıncı düşürür.”

Akciğer sıvısının yerini havanın alması

• “Akciğerlere giren hava sıvının yerini alır, akciğer damar yatağındaki hidrostatik basıncı azaltır ve pulmoner kan akışını arttırır.”
• “Akciğerlere giden kan artması, akciğerlerdeki kan hacminin ve sıvı miktarının mevcut etkili vasküler yüzey alanını arttırır.”