Karşılaştırılan: Melanotik Nevüs · Oral Amalgam Dövmesi · Sürme Kisti · Mukosel · Başlık: Diş ve Ağız Hastalıkları
Ağız mukozasında mavi, gri, kahverengi ya da siyah renkli bir lezyon saptandığında ayırıcı tanıda hem pigmente hem de kistik lezyonlar yer alır. Melanotik Nevüs nevüs hücrelerinin iyi huylu çoğalmasıdır. Oral Amalgam Dövmesi amalgam restorasyondan sonra kalan mavi-gri bir pigmentasyondur. Sürme Kisti sürmekte olan dişin üzerinde mavi-mor bir kubbe yapar ve ayırıcı tanısında amalgam renklenmesi de anılır. Mukosel ise dudakta mavimsi, şeffaf bir şişliktir. Ayırıcı nokta lezyonun düz (makül) mi kabarık ve kistik mi olduğu, diş ya da dolguyla ilişkisi ve yeridir.
| Özellik | Melanotik Nevüs | Oral Amalgam Dövmesi | Sürme Kisti | Mukosel |
|---|---|---|---|---|
| Etiyoloji ve mekanizma | Nevüs hücrelerinin iyi huylu çoğalması | Amalgam restorasyon veya cerrahi sonrası mukozada pigmentasyon | Sürmekte olan dişe eşlik eden benign yumuşak doku kisti | Küçük tükürük bezi hipertrofisi, kanal yırtılması veya tıkanması |
| Tipik yaş | — | Amalgam dolgu sonrası | Diş sürme dönemi | Çocuklarda %2,7 |
| Başlangıç ve seyir | — | — | Çoğunlukla kendiliğinden kaybolur | Sıklıkla kendiliğinden düzelir |
| Ana semptomlar | — | — | Travma veya enfeksiyon varsa palpasyonda ağrı | — |
| Ayırt ettirici fizik muayene bulguları | Sert damak, yanak mukozası veya diş etinde kahverengi, mavi, gri veya siyah makül ya da papül | Yapışık diş eti veya alveolar mukozada 0,1-2 cm mavi-gri pigmentasyon | Alveolar mukozada şeffaf, mordan mavi-siyaha değişen kubbe şeklinde şişlik | Alt dudakta sık mavimsi, şeffaf, yuvarlak şişlik |
| Görüntüleme ve diğer testler | Damakta eksizyonel biyopsi | — | — | İnce iğne aspirasyonu |
| Tedavi | Damak yerleşiminde eksizyonel biyopsi | Gerekmez | Çoğunlukla gerekmez | Büyükse eksizyon |
Lezyonun düz mü kabarık mı olduğu, rengi ve yeri ile dişle ya da dolguyla ilişkisi değerlendirilir. Dolgu öyküsü olan düz mavi-gri lezyon amalgam dövmesi olarak bırakılabilir. Sürmekte olan dişin üzerindeki kubbe izlenir. Dudaktaki kistik lezyon mukosel olarak izlenir, gerekirse çıkarılır. Pigmente makül veya papül sert damaktaysa ayırıcı tanı için eksizyonel biyopsi yapılır.