Karşılaştırılan: Oral Fibrom · Piyojenik Granülom · Mukosel · Ranula · Lipom · Başlık: Diş ve Ağız Hastalıkları
Dudak, yanak ya da ağız tabanında ağrısız bir şişlik saptanan çocukta bu lezyonlar birbirinin ayırıcı tanısındadır. Oral Fibrom kronik travmaya bağlı pembe ve sert bir yumrudur. Piyojenik Granülom kırmızı-mor ve kolay kanayan vasküler bir nodüldür. Mukosel alt dudakta mavimsi, şeffaf bir kistik şişlik yapar. Ranula ağız tabanındaki büyük bir mukus retansiyon kistidir. Lipom ise yumuşak ve hareketli bir kitledir, pediatrik grupta nadirdir. Ayrımı renk, kıvam, kanama eğilimi ve yerleşim sağlar.
| Özellik | Oral Fibrom | Piyojenik Granülom | Mukosel | Ranula | Lipom |
|---|---|---|---|---|---|
| Etiyoloji ve mekanizma | Kronik travma | Edinilmiş benign vasküler inflamatuvar tümör (lobüler kapiller hemanjiyom); travma, hormonal etki, ilaç ve gebelik tetikler | Küçük tükürük bezi hipertrofisi, kanal yırtılması veya tıkanması | Büyük sublingual tükürük bezi kanalının tıkanmasına bağlı mukus retansiyon kisti | En sık mezenkimal tümör |
| Tipik yaş | — | Olguların %12’si infantlarda | Çocuklarda %2,7 | — | 5-7. dekat; pediatrik grupta nadir |
| Başlangıç ve seyir | — | — | Sıklıkla kendiliğinden düzelir | — | — |
| Ana semptomlar | Asemptomatik | Travmayla kolay kanama | — | — | Ağrısız |
| Ayırt ettirici fizik muayene bulguları | Bukkal mukoza veya alt dudakta pürüzsüz yüzeyli pembe yumru (birkaç mm-birkaç cm) | Üst ön diş eti, dudak, dil veya yanakta pürüzsüz, sapsız veya saplı kırmızı-mor nodül (mm-2,5 cm) | Alt dudakta sık (dil, damak, üst dudak) mavimsi, şeffaf, yuvarlak şişlik | Ağız tabanında yumuşak, muköz içerikli, büyük kistik şişlik | Ağrısız, yumuşak, hareketli kitle |
| Görüntüleme ve diğer testler | — | Histopatoloji: nötrofilik infiltratlı kapiller lobüler proliferasyon | İnce iğne aspirasyonu | — | — |
| Tedavi | Cerrahi eksizyon | Eksizyon ve taban küretajı/elektrodesikasyon | Büyükse eksizyon | Kist eksizyonu ve kanal ağzının dışarı konumlandırılması | Eksizyon |
| Komplikasyon ve prognoz | — | — | — | — | Eksizyon sonrası nüks %5’in altında |
Lezyonun yeri, rengi, kıvamı, kanama eğilimi ve büyüme hızı değerlendirilir; travma ve ilaç öyküsü sorulur. Mavimsi kistik dudak lezyonu mukosel olarak izlenebilir; kendiliğinden düzelmezse veya büyükse çıkarılır, tanıda ince iğne aspirasyonu kullanılabilir. Ağız tabanındaki büyük kistik şişlik ranula olarak ele alınır. Kanayan vasküler nodül ve sert pembe nodül eksize edilir; piyojenik granülomda tanı histopatolojiyle konur.