Stres Ülserleri ve Diğer Sekonder Ülserler

“Stres ülseri genellikle, fizyolojik stres oluşturan kritik bir hastalığın başlangıcından itibaren 24 saat içinde ortaya çıkar.” (Nelson - Bölüm 17 Sindirim Sistemi, Bölüm 361)

İki adlandırılmış stres ülseri

ℹ️ Adları karıştırmaCushing ülseri — “bir intrakraniyal lezyon sonucu gelişen strese bağlı” ülser. Curling ülseri — “şiddetli yanık hasarına yanıt olarak” oluşan ülser.

Özellikler

• “Birçok vaka ülserler yerine mide erozyonlarından kaynaklanır.”
• “Çocuk yoğun bakım ünitesindeki kritik hastalığı olan çocukların yaklaşık %25’inde mide kanamasının makroskopik bulguları vardır.”
• Prematüre tuzağı:“Yenidoğan yoğun bakım ünitesindeki preterm ve term bebeklerde de midede mukozal lezyonlar gelişebilir ve hastalar üst Gİ kanama veya perfore ülserlerle klinik verebilir.”
• “Çocuklarda stres ülserlerini önlemek için standart profilaktik önlemler bulunmasa da, midede erozyon veya ülser oluşumu oranını azaltmak için mide asit üretimini inhibe eden ilaçlar çocuk yoğun bakım ünitelerinde sıklıkla kullanılmaktadır.”

NSAEİ ve aspirin ülserleri

• “NSAEİ’ler, doğrudan lokal irritasyon yoluyla ve siklooksijenaz (COX) ve prostaglandin oluşumunu inhibe ederek mukozal zedelenmeye neden olur.”
• “Prostaglandinler zedelenmeye karşı mukozal direnci arttırır ve prostaglandin üretimindeki bir azalma mukozal zedelenme riskini arttırır.”
• “NSAEİ’ler tarafından oluşturulan şiddetli erozif gastropati nihayetinde kanayan ülserler veya mide perforasyonlarıyla sonuçlanabilir.”
• “Bu ülserler midede duodenumdan daha sık görülür ve genellikle antrumda yerleşir.”
• “COX-2 seçici NSAEİ’lerin kullanımı da Gİ kanalda ülserlere neden olabilir.”

Tedavi — akut kanamanın yönetimi

📝 Eğitim amaçlı“Akut kanamanın yönetimi, hemodinamik dengeden emin olmak ve belirgin hipovolemi ve anemiden kaçınmak için nabız, kan basıncı ve hematokritin seri olarak izlenmesini içerir.”“Normal serum fizyolojik, intravasküler hacim kaybı olan hastanın sıvı resüsitasyonunda kullanılabilir. Bunu, belirgin semptomatik anemi varlığında eritrosit süspansiyonu transfüzyonları takip edebilir.”“Kanamanın durup durmadığını anlamak için nazogastrik tüp yerleştirilmelidir.”“Sıvı resüsitasyonunu takiben dengelenmenin (‘equilibration’) devam eden kan kaybının (aynı zamanda şoka da neden olabilir) bir sonucu olarak belirgin anemi ortaya çıkabilir.”“Erişkinlerde, transfüzyon için konservatif bir eşik (<7 gr/dl’ye karşı 9 gr/dl hemoglobin) belirlenmesi, sağ kalımda artış ve daha az tekrar kanama atağıyla sonuçlanmıştır.”“Neyse ki, çoğu akut peptik ülser kanaması kendiliğinden durur.”“Peptik ülser kanamasından şüphelenilen hastalar, tekrar kanama riskini azaltan daha doz intravenöz (İV) PPİ tedavisi almalıdır.”“Hasta hemodinamik olarak dengeli olduğunda, endoskopinin 24 saat içinde yapılması kanama kaynağının belirlenmesi ve potansiyel bir kanama bölgesinin tedavi edilmesi açısından endikedir.”

Tedavi bilgisi eğitim amaçlıdır.

💡 TUS ipucuKafa travması / intrakraniyal lezyon → Cushing ülseri (asit salgısı ARTAR). Şiddetli yanık → Curling ülseri. İkisi de genellikle kritik hastalığın ilk 24 saatinde başlar.