Yenidoğanın Geçici Takipnesi

“Yenidoğanın geçici takipnesi (YGT), fetal akciğer sıvısının gecikmiş klerensi ile ilişkili klinik olarak kendi kendini sınırlayan takipne sendromudur.” (Nelson - Bölüm 11 Fetus ve Yenidoğan, Bölüm 122.6)

Sıklık ve risk faktörleri

• [!tip] “Gerçek insidansı bildirilmemesine rağmen, zamanında doğan 1.000 bebekte 3-6 olduğu tahmin edilmektedir ve bu da YGT’yi yenidoğanda takipnenin en yaygın etiyolojisi haline getirmektedir.”
• Risk faktörleri:“Çoğul gebelik, maternal astım, geç prematürite, hızlı doğum, gestasyonel diyabet ve eylem olmadan sezaryen doğum yaygın ilişkili risk faktörleridir.”

Patofizyoloji

• [!tip] “Fetal akciğer sıvısının klerensi, aktif sodyum (ve böylece sıvı) yeniden emilimini sağlayan epitelyal sodyum kanalları (ENaC) ve sodyum potasyum adenozin trifosfataz (Na⁺, K⁺-ATPaz) ekspresyonunun artmasıyla gerçekleşir.”
• [!warning] “YGT’nin ENaC ve Na⁺, K⁺-ATPaz’ın etkisiz ekspresyonu/aktivitesinden kaynaklandığına inanılmaktadır, bu durum fetal akciğer sıvısının emiliminin yavaşlamı, pulmoner komplyansın ve gaz değişiminin azalmasına neden olur.”

Klinik Bulgular

• [!tip] “YGT, bazen retraksiyonlar veya ekspiratuar inleme ve bazen de minimum O₂ desteği (< %40) ile hafifletilen Siyanoz ile erken başlangıçlı takipne (> 60 nefes/dakika) ile karakterizedir.”
• “Akciğer sesleri genellikle raller veya hışıltı olmadan net bir şekilde duyulur ve göğüs radyografisinde belirgin perihiler pulmoner vasküler işaretler, intralober fissürlerde sıvı ve nadiren küçük plevral efüzyonlar görülür.”
• [!tip] “Hiperkapni ve asidoz nadirdir.”
• “Pozitif basınç desteği (nCPAP veya Mekanik Ventilasyon ile) gerektirmen solunum yetmezliği de nadirdir ve durum ortaya çıktığında genellikle hızlı bir şekilde düzelir (< 12-24 saat).”
• [!tip] “Çoğu bebek sadece destekleyici bakım ile iyileşir ve ilk 24-72 saat içinde oksijen ve O₂ gereksinimleri yavaş yavaş düzelir.”

Tanı ve Ayırıcı Tanı

• [!warning] “YGT’yi RDS ve diğer solunum bozukluklarından (örn. pnömoni) ayırt etmek zor olabilir ve geçici takipne sıklıkla dışlama tanısıdır.”
• [!tip] “YGT’nin ayırt edici özellikleri, bebeğin hızlı bir şekilde iyileşmesi ve RDS (düşük akciğer hacimleri, yaygın retikülogranüler patern, hava bronkogramları) ve diğer akciğer bozuklukları için radyografik bulguların olmamasıdır.”

Tedavi

• [!tip] “YGT’nin tedavisi destekleyicidir.”