| Özellik | Değer |
|---|---|
| tags | karşılaştırma |
| ad-tr | Çocuklarda alt ekstremite kırıkları |
| ad-en | Lower extremity fractures in children |
| tus-onceligi | yüksek |
| guncelleme | 2026-10-06 |
| kaynaklar | Nelson - Bölüm 31 Kemik ve Eklem |
Bölüm 703.4 (Keith D. Baldwin, Lawrence Wells ve Alexandre Arkader) (Nelson - Bölüm 31 Kemik ve Eklem).
| Konu | Ayrıntı |
|---|---|
| > [!warning] Nadir ama ağır | ÇOCUKLARDA GÖRÜLEN KIRIKLARIN %1’İNDEN AZINI OLUŞTURUR. YÜKSEK ENERJİLİ TRAVMALAR SONUCU GÖRÜLÜR; BAŞ, GÖĞÜS ya da ABDOMEN TRAVMALARI DA EŞLİK EDEBİLİR |
| > [!warning] Komplikasyon oranları — TUS | TEDAVİSİNDE %60 KOMPLİKASYON**:** %50 AVASKÜLER NEKROZ** ve %30 YANLIŞ BİRLEŞME görülür** |
| Patogenez | FEMUR BAŞININ ÖZGÜN KANLANMASI, AVASKÜLER NEKROZ RİSKİNE YOL AÇAR |
| Delbet sınıflaması | TRANSFİZYEL AYRILMALAR, TRANSSERVİKAL KIRIKLAR, SERVİKOTROKANTERİK KIRIKLAR ve İNTERTROKANTERİK KIRIKLAR olarak ayrılır |
| > [!tip] Tedavi | ACİL ANATOMİK REDÜKSİYON (AÇIK ya da KAPALI), STABİL İNTERNAL FİKSASYON (ve KÜÇÜK ÇOCUKLARDA PELVİPEDAL ALÇILAMA) yapılır. ACİL TEDAVİ İLE DÜŞÜK AVASKÜLER NEKROZ RİSKİ ve DAHA İYİ SONUÇ SAĞLANIR |
| Kapsül dekompresyonu | EPİFİZ DAMARLARI ÜZERİNDEKİ BASINCIN AZALTILMASINI SAĞLAR ve DENEYSEL OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. KLİNİK SONUÇLAR İSE KESİN DEĞİLDİR |
| Konu | Ayrıntı |
|---|---|
| Sıklık | FEMUR KIRIĞI ÇOCUKLARDA SIKTIR; TÜM YAŞ GRUPLARINI ETKİLER |
| Mekanizma | DÜŞÜK ENERJİLİ DÖNME ile ARAÇ KAZALARINDA YÜKSEK HIZLI YARALANMA** arasında değişir** |
| > [!warning] İki yaş altı = istismar | İKİ YAŞINDAN KÜÇÜK ÇOCUKLARDA FEMUR KIRIĞI ÇOCUK İSTİSMARINI DÜŞÜNDÜRMELİDİR |
| Eşlik eden | EŞLİK EDEN YARALANMALARIN ve NÖROVASKÜLER HASARIN DEĞERLENDİRİLMESİ İÇİN DETAYLI FİZİK MUAYENE YAPILMALIDIR |
| > [!warning] Kanama | YÜKSEK ENERJİLİ TRAVMADA, HEMODİNAMİK DENGESİZLİK BULGULARI, BAŞKA KANAMA ODAKLARI AÇISINDAN UYARICI OLMALIDIR |
| Görüntüleme | AP ve YAN FEMUR RADYOGRAFİLERİ ile BİRLİKTE PELVİS KIRIĞINDAN KUŞKULANILIYORSA AP PELVİS RADYOGRAFİSİ ÇEKİLMELİDİR |
| TEDAVİ SEÇENEKLERİ | 0-2 YAŞ | 3-5 YAŞ | 6-10 YAŞ | >11 YAŞ |
|---|---|---|---|---|
| Pelvipedal (spika) alçı | x | x | ||
| Traksiyon ve pelvipedal alçı | x | x | x | x |
| > [!tip] İntramedüller çivi | x | x | x | |
| Eksternal fiksatör | x* | x* | x* | |
| Vida ya da plak | x | x | x |
| Konu | Ayrıntı |
|---|---|
| Tipler | FİZİS ya da METAFİZ YARALANMALARI ile TİBİAL ÇIKINTI ya da TÜBERKÜLÜN AYRILMASI (AVULSİYON) YARALANMALARINDAN** oluşur** |
| > [!warning] Popliteal damar riski | FİZİS KIRIKLARI İZOLE ya da TİBİAL TÜBERKÜL KIRIKLARIYLA BİRLİKTE görülür. DİSTAL KISIM POSTERİORA DOĞRU YER DEĞİŞTİRMİŞSE, POPLİTEAL DAMAR TRİFURKASYONU ETKİLENEBİLİR. REDÜKSİYON ÖNCESİ ve SONRASI AYRINTILI NÖROVASKÜLER MUAYENE GEREKLİDİR |
| Tedavi | STABİL OLMAYAN ya da DEPLASE SH III ve IV KIRIKLARINDA ANATOMİK REDÜKSİYON ve NOKTA FİKSASYONU GEREKİR |
| > [!tip] Cozen kırığı — TUS | PROKSİMAL TİBİA METAFİZ KIRIKLARI ya da COZEN KIRIKLARI, EN SIK 3-6 YAŞ ARASINDA görülür. ANATOMİK REDÜKSİYON SONRASI BİLE GEÇ VALGUS DEFORMİTESİ GÖRÜLEBİLİR. BU DEFORMİTE 1-2 YIL İÇİNDE KENDİLİĞİNDEN DÜZELSE DE, AİLE ve HEKİM İÇİN BÜYÜK STRES KAYNAĞI OLABİLİR |
| Tibial çıkıntı kırıkları | ÖN ÇAPRAZ BAĞIN TUTUNMA YERİ OLAN KEMİK ÇIKINTININ KIRIĞIDIR; MEKANİZMA, ERİŞKİNDEKİ ‣ BENZER**.** DEPLASE KIRIKLAR CERRAHİ REDÜKSİYON ve FİKSASYON GEREKTİRİR**; AÇIK ya da ARTROSKOPİK OLARAK YAPILABİLİR** |
| > [!warning] Tibial tüberkül kırığı | Osgood-Schlatter Hastalığı OLAN HASTALARDA SIKTIR. YARALANMA, ANTERİOR TİBİAL ARTER ETKİLENEBİLECEĞİ İÇİN KOMPARTMAN SENDROMU AÇISINDAN DİKKATLİ OLUNMALIDIR. KIRIK 2 mm’DEN DAHA AZ DEPLASE İSE ve HASTA TAM BALDIR EKSTANSİYONU YAPABİLİYOR İSE (NADİR), CERRAHİ TEDAVİ GEREKMEZ. Aksi hâlde AÇIK REDÜKSİYON ve İNTERNAL FİKSASYON TERCİH EDİLİR |
| Konu | Ayrıntı |
|---|---|
| Sıklık | TİBİA, ÇOCUKLARDA EN SIK KIRILAN ALT EKSTREMİTE KEMİĞİDİR; genelde DİREKT TRAVMA SONUCU OLUŞUR |
| Birliktelik | ÇOĞU TİBİA KIRIĞINA FİBULA KIRIĞI EŞLİK EDER ve genelde SEKİZ YAŞ CİVARINDA GÖRÜLÜR |
| Muayene | DİSTAL NÖROVASKÜLER MUAYENE DEĞERLENDİRMEDE ÖNEMLİDİR. AP ve YAN RADYOGRAFİLER, DİZ ve AYAK BİLEĞİNİ İÇERMELİDİR |
| Tedavi | KAPALI REDÜKSİYON ve İMMOBİLİZASYON, STANDART TEDAVİ YÖNTEMİDİR; ÇOĞU KIRIK MÜKEMMEL İYİLEŞİR. AÇIK KIRIKLARDA, İRRİGASYON ve DEBRİDMAN SONRASI ANTİBİYOTİK TEDAVİSİ GEREKLİDİR |
| > [!warning] Subkütan kemik | TİBİA, SUBKÜTAN BİR KEMİKTİR; CİDDİ DOKU KAYBI, PLASTİK CERRAHİ KONSÜLTASYONUNU GEREKTİRİR |
| > [!warning] Kompartman sendromu — acil | TİBİA KIRIKLARINDA KOMPARTMAN SENDROMU GÖRÜLEBİLİR. KOMPARTMAN SENDROMU TANISI ALTI DOĞAL KÖTÜ SONUÇLARIN ÖNLENMESİ İÇİN DİKKAT ŞARTTIR. KOMPARTMAN SENDROMU TANISINDA ACİL FASYOTOMİ ENDİKEDİR; fasyotomiyi kapatmak ve örtmek için ÇOKLU AMELİYATHANE YOLCULUKLARI GEREKLİDİR |
| Konu | Ayrıntı |
|---|---|
| > [!tip] Tanım ve yaş | “TODDLER” KIRIKLARI, KÜÇÜK ve YÜRÜYEN ÇOCUKLARDA** görülür. Yaş aralığı BİR İLA DÖRT YAŞLARIDIR (Şekil 703.13)** |
| > [!tip] Mekanizma | Kırık genelde BASİT BİR DÖNME ya da DÜŞME SONRASINDA OLUŞUR, GENELDE TANIK YOKTUR. TORSİYONEL YARALANMANIN SONUCUDUR |
| > [!warning] Tanı güçlüğü | BU YAŞTAKİ ÇOCUKLAR, YARALANMA MEKANİZMASINI ya da YERİNİ ANLATAMADIĞI İÇİN, TANI FİZİK MUAYENE İLE KONUR |
| > [!tip] Klasik bulgu | AYAK ÜZERİNE BASAMAMAK, AYAĞI KENDİNE ÇEKME ya da AĞRILI BİR TARAFA GELME ŞEKLİNDE OLABİLİR. KIRIK BÖLGESİNDE NOKTASAL HASSASİYET OLABİLİR |
| Radyoloji | TİBİA ve FİBULANIN AP ve YAN RADYOGRAFİLERİ, DİSTAL TİBİA METAFİZİNİN NON-DEPLASE SPİRAL KIRIĞINI GÖSTEREBİLİR. OBLİK GÖRÜNTÜ, TEK DÜZLEMDE GÖRÜLEN KIRIK HATTINI SAPTAMADA YARDIMCI OLABİLİR |
| > [!tip] Geç bulgu | KIRIK HATTI, 2-3 HAFTALARDA PERİOST REAKSİYONU ve BÖLGEDE REZORPSİYON SONUCUNDA BELİRGİNLEŞİNCEYE KADAR GÖRÜLEBİLİR |
| Şüphede | ENFEKSİYON NEDENLERİNİ DIŞLAMAK İÇİN ENFLAMATUAR BELİRTEÇLER YOL GÖSTERİCİDİR. GEÇMİŞTE KEMİK TOMOGRAFİLERİ KULLANILMIŞTIR; ancak YÜKSEK RADYASYON İÇERİR |
| > [!tip] Tedavi | DİZ ALTI ALÇI ile kırık YAKLAŞIK 3 HAFTADA KENDİLİĞİNDEN İYİLEŞİR |
| Konu | Ayrıntı |
|---|---|
| > [!tip] Oluşum zamanı | KEMİK FİZİS BİRLEŞİMİNİN GÖRECE GÜÇLÜ OLMASI ve TİBİAL FİZİSİN ASİMETRİK KAPANMASI SONUCU, BÜYÜME DÖNEMİNİN SONUNDA OLUR |
| Üç planlı | KORONAL, SAGİTTAL ve TRANSVERS BİLEŞENLERİ OLDUĞU İÇİN BU İSMİ ALMIŞTIR (Şekil 703.14) |
| > [!tip] Tillaux | DİSTAL TİBİAL EPİFİZİN ANTEROLATERAL YÜZEYİNİN AYRILMA KIRIĞIDIR |
| Görüntüleme | KIRIK GEOMETRİSİNİN ANLAŞILMASI İÇİN DİREKT RADYOGRAFİLER ve BT ile ÜÇ BOYUTLU REKONSTRÜKSİYON GEREKLİDİR |
| > [!warning] Tedavi | ÜÇ PLANLI KIRIK EKLEM YÜZEYİNİ İÇERDİĞİNDEN, ANATOMİK REDÜKSİYON GEREKLİDİR; redüksiyon İNTERNAL FİKSASYON İLE STABİLİZE EDİLİR. TILLAUX KIRIĞI KAPALI REDÜKSİYON ile tedavi edilir; AÇIK REDÜKSİYON, İNTRAARTİKÜLER AYRILMA KALINTISI VARLIĞINDA ÖNERİLİR |
| Konu | Ayrıntı |
|---|---|
| Metatarsal — mekanizma | ÇOCUKLARDA SIKTIR; genelde AYAĞIN DORSUMUNA DİREKT TRAVMA sonucunda görülür. YÜKSEK ENERJİLİ TRAVMA ya da METATARS TABANININ ÇOKLU KIRIĞI, BELİRGİN ŞİŞLİK ile KARAKTERİZEDİR |
| > [!warning] Kompartman | AYAĞIN KOMPARTMAN SENDROMU AÇISINDAN DİKKATLİ İZLEM GEREKİR; ENDİKASYON VARSA KOMPARTMAN BASINCI ÖLÇÜLMELİDİR; KOMPARTMAN BASINCI ARTARSA, TÜM KOMPARTMANLARIN BASINÇLARI BOŞALTILMALIDIR |
| Tanı ve tedavi | AYAĞIN AP, YAN ve OBLİK RADYOGRAFİLERİ ile konur. AYAK ÜZERİNE BASMAYA İZİN VERİLEBİLİR. DEPLASE KIRIKLAR, KAPALI ya da AÇIK REDÜKSİYON İLE İNTERNAL FİKSASYON GEREKTİREBİLİR; PERKÜTAN YUMUŞAK KIRSCHNER TELLERİ ÇOĞU ZAMAN YETERLİ İNTERNAL FİKSASYON SAĞLAR |
| > [!tip] Ayak parmağı | KÜÇÜK AYAK PARMAKLARININ KIRIKLARI SIKTIR ve DİREKT TRAVMA sonucu görülür; SIKLIKLA ÇOCUK YALIN AYAK İKEN MEYDANA GELİR. PARMAKLAR ŞİŞ, EKİMOTİK ve HASSASTIR; HAFİF DEFORMİTE GÖRÜLEBİLİR; TANI RADYOGRAFİ İLE KONUR |
| Tedavi | KANAMA, AÇIK KIRIĞI DÜŞÜNDÜRÜR. KÜÇÜK PARMAKLAR, BELİRGİN BOZULMA YOKSA AÇIK REDÜKSİYON GEREKTİRMEZ; gerekli hâlinde PARMAĞIN UZUNLAMASINA ÇEKİLMESİ ile HİZALAMA SAĞLANIR. ALÇI GENELDE GEREKMEZ |
| > [!tip] Pratik | YANINDAKİ SAĞLAM PARMAĞA BANTLAMA (BUDDY TAPING) ile YETERLİ HİZALAMA ve BULGULARIN GERİLEMESİ SAĞLANIR. TOPUKTA YÜRÜMEK ve KOLTUK DEĞNEĞİ, YUMUŞAK DOKU İYİLEŞENE ve HASSASİYET AZALANA KADAR FAYDALI OLABİLİR |